Δ. ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΗΛΕ-ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Πολλά παραδείγματα εφαρμογών εκπαίδευσης μέσω του δικτύου υπολογιστών στις Η.Π.Α. μας περιγράφουν οι Schuler και Berge.Τα παραδείγματα συλλέχθηκαν από την βιβλιογραφία. (Schuler, 1995), (Berge & Collins, 1995a), (Berge & Collins,1995b), (Berge & Collins, 1995c). Παρακάτω συγκεντρωτικά αναφέρουμε τα παραδείγματα αυτά και στη συνέχεια παρουσιάζουμε και επιπλέον παραδείγματα. Τα πρώτα από τα παραδείγματα που αναφέρουμε δίνονται από τον Schuler (Schuler, 1995).

Όπως λέει ο Schuler, "το μουσείο Εxploratorium (http://www.exploratorium.edu), που βρίσκεται στο Παλάτι Καλών Τεχνών στην περιοχή Marina του San Francisco, είναι ένα από τα ανώτερα και τα πιο δραστήρια μουσεία επιστημών στον κόσμο. Αυτό παρουσιάζει μια πλούσια σειρά αλληλεπιδραστικών εκθέσεων που είναι περισσότερες από 650. Αναφέρουμε μικρό δείγμα από τα θέματα που αναλύουν αυτές οι εκθέσεις: αρχές και έννοιες της ανατομίας, ακοή, ομιλία, ηλεκτρισμό, γενετική, όραση, αστρονομία, κίνηση. Κάθε χρόνο 660.000 άτομα επισκέπτονται το Εxploratorium και περισσότεροι από 500 δάσκαλοι καταρτίζονται εκεί ετησίως. Το Εxploratorium επεκτείνει την παρουσία του στον κυβερνοχώρο και δίνει πρόσβαση σε περισσότερα μέρη με το Learning Studio (Εργαστήριο Μάθησης) (http://www.exploratorium.edu/learning_studio/index.html), που είναι ένα πειραματικό εργαστήριο πολυμέσων και επικοινωνιών. Πρώτα από όλα, υπάρχουν διαθέσιμα τερματικά εξοπλισμένα με μια μεγάλη ποικιλία προγραμμάτων λογισμικού (software), για πρόσβαση στο Internet και επίσης λογισμικό για video-τηλεδιάσκεψη πρόσωπο με πρόσωπο. Παρουσιάζουν όλες τις πληροφορίες σχετικά με τα προγράμματα τους στον Παγκόσμιο Ιστό (WWW)" (Schuler, 1995).

"Στην σελίδα τους (http://www.exploratorium.edu/learning_studio/index.html), υπάρχουν δείκτες που παραπέμπουν σε περιοχές του δικτύου (Web sites) με επιστημονικές πληροφορίες,(πίνακες 1^α,1β), και αρκετές εκθέσεις στο δίκτυο ("on-line exhibits"), που αντιπροσωπεύουν κάποιες από τις εκθέσεις του μουσείου Εxploratorium, όπως “μεταλλάξεις εντόμων που προσβάλλουν τα φρούτα” (παρουσιάζει μεταβαλλόμενα σχήματα και χρώματα εντόμων που προσβάλλουν τα φρούτα), “Ηχητικά ακούγονται σαν φωνήεντα” (παρουσιάζει κοίλα πλαστικά μοντέλα του ανθρώπινου φωνητικού συστήματος που μετατρέπουν το κρώξιμο μιας πάπιας σε ήχους που μοιάζουν με φωνήεντα). Ακόμη, αρκετά οπτικά τρυκ, δημιουργούν χρώματα που δεν υπάρχουν, κουκίδες που εξαφανίζονται, και άλλες οπτικές απάτες σε μια αντεστραμμένη εικόνα της Μόνα Λίζα. (Η έκθεση μέσω δικτύου για την Μόνα Λίζα προσφέρει επίσης μια “ταινία της Μόνα” που είναι μια “ταινία” αποθηκευμένη ψηφιακά σε πρόγραμμα της μορφής MPEG. Ο Browser που χρησιμοποιείται για να βλέπει κανείς τον Παγκόσμιο Ιστό(WWW), μπορεί να φορτώσει και να φέρει στο χρήστη το αρχείο.MPEG.Δείχνει εικόνες που περιστρέφονται όπως παρουσιάζονται στο πραγματικό μουσείο Exploratorium)." (Schuler, 1995).Παλαιότερα ίσχυε αυτό. Σήμερα όμως για να δει κανείς μια ταινία σε αρχείο video δεν χρειάζεται να το μεταφέρει και να το φορτώσει στο σκληρό δίσκο του υπολογιστή του διότι στον Παγκόσμιο Ιστό υπάρχουν προγράμματα όπως το RealPlayer που ανοίγουν και εμφανίζουν στον υπολογιστή αρχεία κινούμενων εικόνων και ήχου από την περιοχή του δικτύου που είναι αποθηκευμένα, χωρίς να χρειάζεται ο χρήστης να τα σώσει σε δική του περιοχή για να τα δει.

"Το ExploraNet είναι πρόγραμμα το οποίο ερευνά πολλές πηγές στο δίκτυο που βοηθούν την επιστημονική εκπαίδευση. Αυτές περιλαμβάνουν τηλε-επισκέψεις, δηλαδή “ταξίδια σε εικονικά-δυνητικά πεδία” στο μουσείο Exploratorium του San Francisco, από μαθητές γυμνασίων που βρίσκονται στο Chicago, με χρήση της video-τηλεδιάσκεψης μέσω του Internet. Οι μαθητές σε απομακρυσμένες περιοχές μπορούν να δουν και να γνωρίσουν εκθέματα που θα ήταν πολύ δύσκολο ή δυσάρεστο να γνωρίσουν απευθείας, όπως την εμπειρία να βρεθούν στο μάτι ενός κυκλώνα" (Schuler, 1995).

"Το Exploratorium συνδέεται με διάφορες εκπαιδευτικές κοινότητες που περιλαμβάνουν επιστήμονες, εκπαιδευτικούς από όλο τον κόσμο, άλλους επιστημονικούς και εκπαιδευτικούς οργανισμούς. Συμμετέχει στα προγράμματα του Science Learning Network (S.L.N.) (Δίκτυο Επιστημονικής Μάθησης)και σε δραστηριότητες που γίνονται με συνεργασία με δασκάλων και σχολείων σε εθνικό επίπεδο και τοπικά στην περιοχή του San Francisco" (Schuler, 1995).

"Ένα από αυτά τα προγράμματα, το Δίκτυο Επιστημονικής Μάθησης Science Learning Network είναι μία συνεργασία στην οποία συμμετέχουν διάφορα ιδρύματα επιστημονικής εκπαίδευσης των Η.Π.Α, όπως το Μουσείο Επιστημών στο Miami, το Μουσείο Επιστημών στη Boston, το Μουσείο Επιστημών και Βιομηχανίας του Oregon, το Μουσείο Επιστημών της Minessota, και η εταιρία Unisys. Αυτά τα προγράμματα βοηθούν στην βελτίωση των καθηγητών στην επιστημονική εκπαίδευση. Το Exploratorium συνεργάζεται επίσης με την Περιοχή Ενωμένων Σχολείων του San Francisco (San Francisco United School District) και τρεις περιοχές σχολείων στο Marin County για να αναπτύξει ισχυρή και υπεύθυνη επιστημονική εκπαίδευση στα σχολεία που βρίσκονται σε αυτές τις περιοχές. Τα σχέδια αυτά περιλαμβάνουν δασκάλους και διευθυντές σχολείων, προσωπικό του Exploratorium και υπεύθυνη καθοδήγηση, ερευνητικά εργαστήρια για τους μαθητές και τις οικογένειες τους τα οποία βασίζονται στην ανακάλυψη και υπάρχουν σε ένα τοπικό δημοτικό σχολείο. Αυτό το πρόγραμμα αποτελεί πρότυπο για ένα ευέλικτο μοντέλο μετατροπής των σχολείων σε πολυεθνικά αστικά σχολεία, αποκέντρωση σε σχολεία των προαστίων και ένα περιφερειακό δημόσιο κέντρο επιστημονικών πληροφοριών" (Schuler, 1995).

Ακολουθούν παρακάτω οι επιλογές στο κείμενο της ίδιας Ιστοσελίδας τον Ιούλιο, 1998. Η διεύθυνση είναι http://www.exploratorium.edu/learning_studio/index.html

Όλα τα παραπάνω στοιχεία προέρχονται από το Exploratorium, (1998) στην διεύθυνση http://www.exploratorium.edu.

• 2.1 Περιγραφή του προγράμματος

Ένα σύνολο εκπαιδευτικών προγραμμάτων σχεδιάστηκε για τους μαθητές δημοτικών και γυμνασίων των Η.Π.Α. και περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα Ακαδημία ένα. Ο Schuler περιγράφει το πρόγραμμα "Μια μεγάλη ποικιλία από εκπαιδευτικά προγράμματα που βασίζονται σε δίκτυα υπολογιστών είναι διαθέσιμα στους μαθητές των Η.Π.Α. Η “Ακαδημία Ένα (Academy One)” είναι ένα πρόγραμμα του Εθνικού Δημοσίου Τηλε-υπολογιστικού Δικτύου των Η.Π.Α. (National Public Telecomputing \Network, NPTN), που είναι μητρικός οργανισμός των “Ελεύθερων δικτύων” (Free-nets) και άλλων κοινωνικών δικτύων (Delzeit, 1995, NPTN, 1993a).

"Η Ακαδημία Ένα είναι μια μεγάλη συλλογή από εκπαιδευτικά προγράμματα, σχέδια, ειδικά γεγονότα και υπηρεσίες πληροφοριών που διατίθενται σε τάξεις σχολείων από όλο τον κόσμο μέσω του Internet” (Schuler, 1995).

"(Το1995), η διευθύντρια του NPTN, η Linda Delzeit διευθύνει το πρόγραμμα “Ακαδημία Ένα” από το γραφείο της στο Buena Park, California. Πέρα από τα προγράμματα που δημιουργεί και εξελίσσει, η Ακαδημία Ένα διευκολύνει την σταθερή και άμεση χρήση των διαθεσίμων υπηρεσιών. Στην περίπτωση αυτή, η Ακαδημία Ένα βελτιώνει τις υπάρχουσες υπηρεσίες ώστε να είναι πιο κατάλληλες για να χρησιμοποιηθούν σε δίκτυο υπολογιστών, παρέχει κατάρτιση στους συμμετέχοντες και δίνει στην αγορά τις υπηρεσίες. Η Linda Delzeit ξεκίνησε αρχικά αναπτύσσοντας προγράμματα για τα δικά της παιδιά και εργάστηκε εθελοντικά για τρία χρόνια μέχρι να αναλάβει την διεύθυνση του προγράμματος Ακαδημία Ένα. Η Linda Delzeit θέλει να σχεδιάσει ένα αξιοκρατικό κεντρικό πρόγραμμα σπουδών που επιδιώκει να συμπεριλάβει όλες τις τάξεις και να εδραιωθεί στην εκπαίδευση των Κ-12 δηλαδή των τάξεων του δημοτικού και των τάξεων του γυμνασίου στις Η.Π.Α. Σκοπεύει να συμπεριλάβει μαθητές, δασκάλους, γονείς, μέλη της κοινότητας, επιχειρήσεις και οργανισμούς.

Τα προγράμματα της Ακαδημίας Ένα δίνουν ιδιαίτερη βαρύτητα στην “ασφάλεια των πληροφοριών του μαθητή” και κάθε γράμμα, E-mail, ή ανακοίνωση που φτάνει σε ένα πρόγραμμα της “Ακαδημίας Ένα” προφυλάσσεται με πολύ μεγάλη προσοχή από την διάδοση του σε άλλα δίκτυα. “Η Ακαδημία Ένα” χρησιμοποιεί τα πρότυπα της Αμερικανικής Ομοσπονδιακής Κοινοτικής Επιτροπής (U.S. Federal Communication Commission - FCC) ως κριτήρια για την προφύλαξη του απορρήτου όλων των μηνυμάτων της και όπως συμπεραίνεται, αποδέχεται την ιδέα ότι τα δίκτυα ηλεκτρονικών υπολογιστών είναι ένα μέσο για δημόσια επικοινωνία" (Schuler, 1995).

"Ενώ τα κοινοτικά δίκτυα (Community Networks) χρειάζονται λιγότερους περιορισμούς σε εγγυήσεις για την ελευθερία του λόγου, τα μέτρα “ασφαλείας” στην "Ακαδημία Ένα" προσφέρουν έναν άμεσο τρόπο για να εξασφαλιστεί η προσήλωση των προγραμμάτων στους αντικειμενικούς τους στόχους. Παρόλο που οι υπηρεσίες σε ορισμένες περιπτώσεις δίνουν μόνο στατικές πληροφορίες, οι περισσότερες χρησιμοποιούν πρωτότυπες λειτουργίες αλληλεπίδρασης με μαθητές και δασκάλους, ώστε να εκμεταλλεύονται το μέσον με δημιουργικούς τρόπους .Προς το παρόν υπάρχουν πάνω από 50 εκπαιδευτικά προγράμματα στην “Ακαδημία Ένα”. Περισσότεροι από 12.000 μαθητές σε 70 σχολεία συμμετέχουν σε ένα μόνο πρόγραμμα, στο πρόγραμμα Τηλε Ολυμπιακοί (TeleOlympics) (Schuler, 1995).

Πολλά από αυτά τα προγράμματα φαίνονται στον Πίνακα 2 και δύο προγράμματα για την φιλολογία περιγράφονται στις παραγράφους που ακολουθούν. (Το πρόγραμμα “Συν-Εργαστήριο” αναλύεται μετά από τις παραγράφους αυτές.)

• 2.2 Διαγωνισμός για σύνθεση σονέτου (δεκατετράστιχου ποιήματος)

Ο Schuler αναφέρεται στην μέση εκπαίδευση και περιγράφει ένα διαγωνισμό σύνθεσης ποιημάτων που περιλαμβάνεται στα εκπαιδευτικά προγράμματα με τίτλο Ακαδημία Ένα. “Η Marge Cargo είναι μια βιβλιοθηκονόμος και ειδική στα μέσα επικοινωνίας, από το γυμνάσιο Troy High School στο Fullerton, California.Αυτή δημιούργησε έναν διαγωνισμό για σύνθεση σονέτου (δεκατετράστιχου ποιήματος) λίγα χρόνια πριν, στα πλαίσια του προγράμματος Ακαδημία Ένα. Η Cargo επέλεξε το σονέτο γιατί ήθελε να δώσει στους μαθητές την ευκαιρία να γράψουν χρησιμοποιώντας κάποια δομημένη μορφή, αλλά και για να κρατήσει τον αριθμό των συμμετοχών σε χαμηλά επίπεδα ώστε να είναι εύκολη η διαχείριση τους. Παρόλα αυτά, έλαβε μέσα σε ένα χρόνο περίπου 300 δηλώσεις συμμετοχής που προερχόταν από τις Ηνωμένες Πολιτείες, τον Καναδά και την Τσεχοσλοβακία. Οι κριτές δημοσιεύουν τα βραβευμένα σονέτα σε ομάδα συζητήσεων (newsgroup) με τίτλο “Μαθητής Συγγραφέας” (Student Author ) στις περιοχές (sites) του NPTN και σε ένα έντυπο με αντίγραφο σε σκληρό δίσκο. (Ένα σονέτο που βραβεύτηκε το 1994 φαίνεται στον Πίνακα 3). Μία κριτική επιτροπή που αποτελείται από δασκάλους κρίνει όλα τα σονέτα και οι νικητές βραβεύονται με κάποια χρηματικά βραβεία. Για την Cargo, η ποιότητα μερικών σονέτων που συμμετέχουν στο διαγωνισμό είναι τόσο καλή που πρέπει να αμείβεται. Είναι επίσης ευχαριστημένη με τις προσωπικές επαφές που έχει κάνει κατά την διάρκεια της εφαρμογής του προγράμματος. Είναι γεγονός ότι ακόμα έχει τακτική επικοινωνία με τον μαθητή που έστειλε το πρώτο σονέτο με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου e-mail για συμμετοχή στον πρώτο διαγωνισμό” (Schuler, 1995).

Τέλος Πίνακα .2

Στοιχεία:NPTN

Στοιχεία (Schuler, 1995).

Τέλος Πίνακα.3

Το παιχνίδι MUD που περιγράφει παρακάτω ο Schuler εφαρμόζεται στα πλαίσια των εκπαιδευτικών προγραμμάτων "Ακαδημία Ένα," που απευθύνονται σε μικρότερα παιδιά για να τους διδάξει με ευχάριστο τρόπο την σωστή γραφή κειμένων και εκθέσεων και να τους καλλιεργήσει την δημιουργική φαντασία. Στο ίδιο όμως παιχνίδι παίρνουν μέρος και αρκετοί ενήλικοι επειδή έχει ενδιαφέρον. Το παιχνίδι βασίζεται σε ένα σενάριο επιστημονικής φαντασίας .Kάθε μαθητής λαμβάνει έναν ρόλο και δημιουργεί τους δικούς του χαρακτήρες μέσα στο παιχνίδι. Παρακάτω περιγράφει το παιχνίδι αυτό ο Schuler:

"Ο Steven Prest, ένας 14-χρονος (το 1995), από το προάστιο Willoughby Hills του Cleveland,στο Ohio, έχει το ρόλο κυβερνήτη διαστημοπλοίου στο παιχνίδι αυτό. Δίνει εντολές στο (εικονικό δυνητικό) διαστημόπλοιο του “Όλυμπος” μέσα στον κυβερνοχώρο στον κόσμο του παιχνιδιού “Ταξίδι στα Άστρα Π.Ρ. (Star Trek RPG)”. Το Π.Ρ. ή RPG role playing game, σημαίνει παιχνίδι ρόλων. Το παιχνίδι αυτό το δημιούργησε ο ίδιος και είναι διαθέσιμο μέσα από την Ακαδημία Ένα. Περίπου 50 άλλα άτομα (συμπεριλαμβάνονται άλλοι έφηβοι, αρκετοί ενήλικοι και ένας μαθητής της 5^ης τάξης που έχει εξασκηθεί, λαμβάνουν μέρος σε ποικίλες αποστολές επιστημονικής φαντασίας (π.χ. να μεταφέρουν εμβόλια σε αποκλεισμένο πλανήτη που μαστίζεται από κάποια ασθένεια, ή να αποκρούσουν επιθέσεις εχθρών) και έχουν στη διάθεση τους διάφορους χαρακτήρες και πολλούς ρόλους. Τους χαρακτήρες αυτούς τους δημιουργούν μόνοι τους και τους περιγράφουν σύμφωνα με κανονισμούς και διαδικασίες που επινόησε ο Prest. Οι κανόνες περιγράφονται λεπτομερώς σε ένα κείμενο με οδηγίες που διαδίδεται μέσω δικτύου. Όταν κάποιος δηλώνει για πρώτη φορά συμμετοχή στο παιχνίδι “Ταξίδι στα Άστρα Π.Ρ.”, οι διοργανωτές πρέπει να δημιουργήσουν τη βιογραφία ενός καινούργιου χαρακτήρα, η οποία μετά αποστέλλεται σε όλους τους παίκτες που συμμετέχουν στο ίδιο σκάφος (περίπου 10), προστίθεται σε μια ομάδα παικτών και δημοσιεύεται στην Σελίδα τους. Οι καινούργιοι παίκτες πρέπει επίσης να κάνουν την απαραίτητη “εκπαίδευση” για να μπορέσουν να συμμετέχουν στις επόμενες αποστολές. Οι παίκτες που συμμετέχουν στο ίδιο σκάφος, με την σειρά εκπληρώνουν τους στόχους της αποστολής και μετά γράφουν διάφορα σενάρια για τις εξελίξεις στο παιχνίδι” (Schuler, 1995).

Ο Schuler εξηγεί τους λόγους που αυτό το ομαδικό παιχνίδι έχει εκπαιδευτικό χαρακτήρα: "Γιατί θεωρούμε ότι αυτό το παιχνίδι είναι μια προσπάθεια για εκπαίδευση; Ο κυριότερος λόγος είναι ότι όλοι οι παίκτες που συμμετέχουν εμπλέκονται σε μια διαδικασία συγγραφής γραπτών κειμένων, στην περίπτωση αυτή, συγγράφουν ένα κείμενο φαντασίας δηλαδή την αφήγηση μιας διαστημικής αποστολής. Ο κάθε παίκτης που συμμετέχει αφηγείται την ιστορία σύμφωνα με την δική του άποψη, ταυτόχρονα προσπαθεί να διατηρήσει τις προσωπικότητες και την συμπεριφορά των άλλων χαρακτήρων σε συμφωνία με τις γραπτές βιογραφίες τους και με την ιστορία, όπως έχει εξελιχθεί μέχρι εκείνη την στιγμή. Αυτή η εργασία δεν διαφέρει από οποιαδήποτε άλλη μορφή συγγραφής σεναρίου φαντασίας, όπου ο συγγραφέας πρέπει να επινοήσει την διανομή ρόλων σε διάφορους χαρακτήρες. Ο Steven διαπίστωσε σημαντικές βελτιώσεις στον εαυτό του την περίοδο που ασχολείται με την εγγραφή των παιχτών για συμμετοχή στο παιχνίδι “Ταξίδι στα Άστρα Π.Ρ.” Πρόσεξε, για παράδειγμα, ότι δίνει περισσότερη σκέψη στην συγγραφή του, ιδιαίτερα στην δομή των κειμένων του. Επίσης παρατήρησε βελτίωση και στην ορθογραφία του, όπως και στην ορθογραφία των άλλων παικτών που συμμετέχουν. Επειδή μέσω του παιχνιδιού είναι πολύ πιο διασκεδαστική η συγγραφή κειμένων και είναι σημαντικό να επικοινωνεί αποτελεσματικά ο παίκτης με τους άλλους συμπαίκτες του, ο Steven και οι υπόλοιποι αντιμετωπίζουν την ενέργεια της συγγραφής κειμένων με περισσότερο ενθουσιασμό και ενδιαφέρον. Αυτά είναι ακριβώς τα ίδια χαρακτηριστικά που ένας δάσκαλος προσπαθεί να εμφυτεύσει στους μαθητές του" (Schuler, 1995).

O Schuler περιγράφει λεπτομερώς, πώς εφαρμόστηκε από πολλά σχολεία το πείραμα του Ερατοσθένη για την μέτρηση περιφέρειας της γης. Τα σχολεία επικοινωνούσαν μεταξύ τους μέσω του Internet.

"Οι αιτήσεις συμμετοχής μέσω δικτύου στο πρόγραμμα Ερατοσθένης του Μάϊνκε φαίνονται στoυς πίνακες 3.α και 3.β .Μαθητές από πάρα πολλές περιοχές συμμετείχαν στο πείραμα για τον υπολογισμό της περιφέρειας της γης, όπως είναι οι μαθητές σε σχολεία του Kent, Washington, του Lakewood, Ohio, του Dripping Springs, Texas, του Paradisσe, California, (Kendall), Florida, DeltaJunction, Alasca και σε σχολεία από Φινλανδία, Γερμανία, Καναδά, Εκουαδόρ, Βραζιλία, Δανία, Μπαχρέιν, Ρουμανία και Σλοβενία.

Ο Μeinke έχει πολλές ιδέες για τέτοιου είδους πειράματα και έχει δημιουργήσει 77 κατηγορίες θεμάτων και εκδηλώσεων που παρέχουν γενικές γνώσεις για διάφορα θέματα, όπως μετεωρολογική παρατήρηση και ανάλυση, απεικόνιση του μαγνητικού πεδίου της γης και πολλά άλλα πειράματα.

Στους παρακάτω πίνακες 3^α και 3β παρουσιάζουμε το πείραμα Ερατοσθένης που αναφέραμε παραπάνω. Αυτά τα κείμενα δημοσιεύθηκαν σε Ιστοσελίδες στα Αγγλικά και διαδόθηκαν μέσω του δικτύου υπολογιστών στους μαθητές πολλών περιοχών" (Schuler, 1995).

Παρακάτω ο Schuler περιγράφει πώς έγινε η εκπαίδευση εξ αποστάσεως στις αγροτικές περιοχές των Η.Π.Α όπου πολλά απομακρυσμένα σχολεία συνδέθηκαν σε δίκτυο υπολογιστών.

"Το 1988,ο Frank Odasz από το Πανεπιστήμιο της δυτικής Montana στο Dillon, έθεσε σε λειτουργία ένα σύστημα δικτύου υπολογιστών που το ονόμασε “Τηλέγραφος Big Sky” (σε ελεύθερη απόδοση σημαίνει Τηλέγραφος που μεταδίδει σήματα σε μακρινές διαδρομές) (Odasz, 1991)."

"Ο Odasz είχε πτυχίο στον τομέα της Τεχνολογικής υποστήριξης της εκπαίδευσης και το προηγούμενο του επάγγελμα ήταν η διαχείριση ενός αγροτικού ράντσου. Ο Odasz ξεκίνησε την λειτουργία αυτού του δικτύου έχοντας την ιδέα ότι μέσω της τεχνολογίας των υπολογιστών μπορούσε να ενώσει τις αχανείς και μακρινές αποστάσεις της Δυτικής Αμερικής. Αρχικά, σύνδεσε ηλεκτρονικά μεταξύ τους περισσότερα από 40 μικρά σχολικά κτίρια ενός ή δύο δωματίων και 12 αγροτικές βιβλιοθήκες σε όλη την Montana με μόντεμ και με υπολογιστές. Η σύνδεση αυτών των σχολείων εξασφάλισε, χωρίς πολλά έξοδα, ένα μέσο στους δασκάλους για να ανταλλάζουν πληροφορίες μεταξύ τους π.χ. σχετικά με τα προγράμματα των μαθημάτων, ή να ρωτούν διάφορες ερωτήσεις και να συζητούν διάφορες απόψεις με άλλους δασκάλους και επίσης μπορούσαν να δοκιμάζουν την λειτουργία ορισμένων εκπαιδευτικών προγραμμάτων software ώστε να τα αξιολογήσουν πριν τα αγοράσουν" (Odasz, 1991).

“Ο ίδιος ο Odasz χαρακτηρίζει το δίκτυο του “Τηλέγραφος BIG SKY” ως ένα “πεδίο δοκιμών της ενεργής τηλεπληροφορικής σε αγροτικές περιοχές” (Odasz 1991), με στόχο να ξεπεράσει ορισμένα προβλήματα της αγροτικής Δυτικής Αμερικής σχετικά με την αραιοκατοίκηση των περιοχών και τις τεράστιες αποστάσεις μεταξύ των κοινοτήτων. Η κεντρική έδρα του Τηλέγραφου BIG SKY βρίσκεται στο Dillon, μια περιοχή που κατοικείται από 4000 κατοίκους. Από αυτούς μόνο 10 τοις εκατό διαθέτουν υπολογιστές στα σπίτια τους. Στην περιοχή αυτή το δίκτυο Τηλέγραφος Βig Sky χρησιμοποιεί την “κατάλληλη τεχνολογία” για να παρουσιάσει “μοντέλα δικτύων σε διάφορες κλίμακες με μικρό κόστος, μικρές απαιτήσεις σε τεχνολογία, και με πολλή φαντασία” (όπως αυτοδιαφημίζονται.) Το δίκτυο υπολογιστών “Τηλέγραφος Big Sky” διαιρείται αυτή τη στιγμή σε πολυάριθμα δίκτυα (Big Skies δηλαδή μεγάλης εμβέλειας) και (Little Skies, δηλαδή μικρής εμβέλειας). Τα δίκτυα αυτά βρίσκονται διάσπαρτα σε όλη την Μontana και σε άλλες περιοχές της Δυτικής Αμερικής και χρησιμοποιούνται καθημερινά από εκατοντάδες ανθρώπους που κατοικούν κυρίως σε αγροτικές περιοχές" (Schuler, 1995).

"Τα δίκτυα υπολογιστών του “Τηλέγραφου Big Sky” δίνουν ιδιαίτερη βαρύτητα στην εκπαίδευση και ως στόχους έχουν την οικονομική ανάπτυξη, την ατομική και την ομαδική αυτάρκεια των κατοίκων της περιοχής. Το σύστημα προσφέρει 600 προγράμματα με μαθήματα για τις σχολικές τάξεις των Κ-12 (δημοτικά σχολεία και γυμνάσια) και με αυτό τον τρόπο λειτουργεί ως “τηλε-προγραμματιστής (telecurricular clearinghouse)” για τις εργασίες των σχολικών τάξεων Κ-12 που εκτελούνται σε όλο τον κόσμο σε διάφορα δίκτυα Η/Υ. Ακόμα το σύστημα δίνει μαθήματα μέσω δικτύου με οδηγίες για το πώς να χρησιμοποιήσει ο χρήστης τις υπηρεσίες δικτύου και τους πίνακες ανακοινώσεων των ΒΒS(Bulletin Boards Systems” (Schuler, 1995).

Όπως αναφέραμε και πριν, ο Odasz χρησιμοποιεί μεταφορικά την ονομασία “Τηλέγραφος” για όλα τα δίκτυα αυτά γιατί τον περασμένο αιώνα στην αγροτική Δυτική Αμερική ο Τηλέγραφος ήταν το κυριότερο μέσο επικοινωνίας.

O Schuler αναφέρει ένα απόσπασμα από το κείμενο που γράφουν οι ίδιοι σε ένα διαφημιστικό έντυπο τους με τίτλο “Αγροτική υποστήριξη, πρωτοπορία στην εκπαίδευση” (BST 1993 ). Το BST είναι τα αρχικά από το Big Sky Telegraph. Η διαφήμιση του προγράμματος λέει τα εξής: “Οι δάσκαλοι στην αγροτική Montana παρέχουν τις υπηρεσίες τους σαν xειριστές των ηλεκτρονικών κυκλωμάτων, τηλεγραφητές των κοινοτήτων και Τηλε-διδάσκαλοι που με τη χρήση μόντεμ έχουν καταφέρει να ξεπεράσουν περιορισμούς που θέτει ο χρόνος, η απόσταση και οικονομικούς περιορισμούς ώστε να ενισχύουν την αγροτική εκπαίδευση και την επικοινωνία της κοινότητας μέσω του δικτύου Υπολογιστών “Τηλέγραφος Big Sky”. (BST, 1993).

Η Τεχνολογία είναι σημαντική στο πρόγραμμα αυτό. Ο Odasz συμβουλεύει "να μην χαθεί η θέα από τον αντικειμενικό στόχο του προγράμματος" που είναι "η ανάπτυξη κοινοτήτων με προσανατολισμό σε συγκεκριμένους σκοπούς" στους οποίους "θα πρέπει να προσηλώνονται με “ενδιαφέρον, με αίσθημα ευθύνης, και αποτελεσματική δράση”. Ο ίδιος δηλώνει ότι "προτιμά 50 σελίδες την εβδομάδα με υλικό καλής ποιότητας να διαδίδονται από μόντεμ των 1200 baud αντί για 500 κανάλια με μεγάλο εύρος ζώνης που να περιέχουν ανούσιες και άχρηστες πληροφορίες" (Schuler, 1995).

"Ο Odasz σκέφτεται ιδιαίτερα την δημιουργία μιας υποδομής (infrastructure) αυτοσυντηρούμενης. Για αρκετά χρόνια ο “Τηλέγραφος Big Sky” έχει προσφέρει μια σειρά μαθημάτων μέσω δικτύου με θέμα τις Τηλεπικοινωνίες με Μικροϋπολογιστές που καλύπτουν τα βασικά στοιχεία της Τηλεπληροφορικής και την χρήση των μόντεμ." Παρέχονται και άλλες σειρές μαθημάτων που καλύπτουν την δωρεάν αυτoδιδασκαλία και την κατάρτιση των δασκάλων εντός υπηρεσίας για μετεκπαίδευση και έτσι δίνει ευκαιρίες για αυτoκατευθυνόμενη και οικονομική εκπαίδευση η οποία δεν παρέχεται μόνο μέσα στα εκπαιδευτικά ιδρύματα αλλά παρέχεται και εκτός των ιδρυμάτων αυτών.

"Το “Εικονικό-Δυνητικό Γυμνάσιο (Virtual High)” είναι ένα αυτόματο κέντρο εκπαίδευσης για άτομα ηλικίας 14-18 ετών που βρίσκεται στο Vancouver της British Columbia στον Καναδά.

"Η κυρίαρχη φιλοσοφία του “Εικονικού-Δυνητικού Γυμνασίου” είναι η εκπαίδευση άνευ διδασκάλου με μια διαδικασία στην οποία ο ίδιος ο εκπαιδευόμενος κατευθύνει την μάθηση του. Στο σύστημα αυτό, οι μαθητές μαζί με τους γονείς τους συμμετέχουν στην διαδικασία σχεδιασμού και επιλογής του προγράμματος μαθημάτων. Δεν υπάρχουν δάσκαλοι, υπάρχουν μόνο κάποιοι “σύμβουλοι” εκπαίδευσης που ο ρόλος τους είναι να ρωτούν τους μαθητές τι επιθυμούν να κάνουν και πώς μπορούν οι ίδιοι να τους βοηθήσουν (για να χρησιμοποιήσουν καλύτερα το σύστημα). Οι μαθητές ενθαρρύνονται να ασχοληθούν με φιλόδοξες εργασίες και σχέδια, όμοια με αυτά που γίνονται στον πραγματικό κόσμο π.χ. να σχεδιάσουν οικονομικές επιχειρήσεις. Αυτές οι εργασίες συνήθως γίνονται αιτία για να επιδοθούν και σε άλλες μαθησιακές ενέργειες για να αυξήσουν τις γνώσεις τους πάνω σε παρεμφερή θέματα π.χ. το πώς να γράφουν τις προτάσεις τους και να τις υποβάλλουν, ή πώς να κάνουν κάποιο εκτενή προϋπολογισμό. Η κατάρτιση τους στα θέματα αυτά γίνεται κυρίως με φυσικό κίνητρο την ανάγκη (διότι τα χρησιμοποιούν για την εργασία που έχουν αναλάβει).Αυτή η λειτουργία της μάθησης είναι διαφορετική από την συνηθισμένη εκπαίδευση όπου το κίνητρο για να ασχοληθεί ο μαθητής με κάποια θέματα είναι μια λίστα με προκαθορισμένα θέματα που πρέπει να τα διδαχθεί" (Schuler, 1995).

"Οι ιδρυτές του Εικονικού-Δυνητικού Γυμνασίου, Michael Maser και Brent Cameron προσπαθούν συνειδητά να δώσουν μια νέα μορφή στον θεσμό της εκπαίδευσης να επαναπροσδιορίσουν την δομή του και να τον μετατρέψουν από ένα μοντέλο της βιομηχανικής εποχής σε ένα μοντέλο που βοηθά τις “κοινωνικές εξελίξεις και υποστηρίζει την εφαρμογή των συνεχών αλλαγών (στην κοινωνία και στην τεχνολογία)” (Maser, 1994). Ο ίδιος τρόπος αντίληψης και η ίδια ακριβώς φιλοσοφία υπάρχει στο Ίδρυμα για την Τεχνολογική υποστήριξη της Εκπαίδευσης (Institute of Learning Technology) στην Columbia" (Reibel, 1994 ). Στο Ίδρυμα αυτό αναγνωρίζεται η υπεροχή των μικρότερων τάξεων όπου αναπτύσσεται μια σχέση συνεργασίας ανάμεσα στον μαθητή και στον καθηγητή. Υπάρχει αυξημένη ευελιξία και υιοθετούνται νέες τεχνολογικές μέθοδοι επικοινωνίας, ιδιαίτερα η επικοινωνία μέσω υπολογιστών. Μερικά από τα προγράμματα του “Εικονικού-Δυνητικού Γυμνασίου” είναι το περιοδικό δικτύου“Blue Fish (= γαλάζιο ψάρι)” το πρόγραμμα “Περιήγηση στο Χωριό (Village Quest)” και το “Δυναμικό Παιχνίδι Ευφυΐας (Power Smart Game)”. Το “Δυναμικό Παιχνίδι Ευφυΐας” χρησιμοποιεί ένα μοντέλο ενός “εικονικού-δυνητικού σπιτιού” (Πίνακας 8) για να βοηθήσει τους μαθητές να κατανοήσουν καλύτερα την χρήση της (ηλεκτρικής) ενέργειας μέσα σε ένα σπίτι. Αυτό είναι αντιπροσωπευτικό παράδειγμα που δείχνει τη μορφή των εργασιών και των προγραμμάτων που σχεδιάζονται στο “Εικονικό-δυνητικό Γυμνάσιο”.Το πρόγραμμα δημιουργήθηκε το 1991 από μαθητές της “Εκπαιδευτικής κοινότητας Wondertree (Wondertree Education Society), που είναι ένας προθάλαμος για το “Εικονικό-δυνητικό Γυμνάσιο”.Αργότερα το πρόγραμμα διανεμήθηκε δωρεάν σε όλα τα δημόσια σχολεία της British Columbia και σήμερα έχει πωληθεί σε δημόσιες εταιρείες σε όλο τον κόσμο. Οι περισσότεροι μαθητές έχουν προσωπικούς υπολογιστές Personal Macintosh Powerbook και συνδέονται μεταξύ τους με ένα σύστημα δικτύου Υπολογιστών που ονομάζεται Εκπαιδευτική Τηλε-κοινότητα του Wondernet.(Wondernet Educational Telecommunity)” (Schuler, 1995).

Όπως λέει ο Douglas Schuler, "Είναι σαφές ότι τα δίκτυα Ηλεκτρονικών Υπολογιστών μπορούν να διευκολύνουν την διαδικασία μάθησης γιατί συνδέουν τους καθηγητές, ή σε συστήματα όπως το “Εικονικό-Δυνητικό Γυμνάσιο”) τους “εκπαιδευτικούς συμβούλους”, με τους μαθητές που ξέρουν να χειρίζονται τους υπολογιστές και επίσης συνδέουν τους μαθητές μεταξύ τους. Ταυτόχρονα όμως, πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι η ηλεκτρονική επικοινωνία των ανθρώπων μεταξύ τους δεν μπορεί να υποκαταστήσει την ζωντανή επικοινωνία πρόσωπο με πρόσωπο" (Schuler, 1995). (Αυτό ίσως θα μπορούσε να γίνει εφικτό με την video-τηλεδιάσκεψη μέσω υπολογιστών η οποία όμως δεν είναι συχνά διαθέσιμη για όλους τους χρήστες διότι απαιτεί ακριβό εξοπλισμό στον υπολογιστή.)

Ο Schuler δίνει επίσης την περιγρφή μερικών κοινωνικών κέντρων υπολογιστών:

• 5.1 Τα Ολλανδικά Πανεπιστήμια

"Τα Ολλανδικά Πανεπιστήμια έχουν αναπτύξει ένα μεγάλο και ισχυρό δίκτυο υπολογιστών. Στο δίκτυο αυτό, έχουν δημιουργηθεί με ειδικά προγράμματα, τα δημόσια “επιστημονικά καταστήματα” (όπως αποκαλούνται),για να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις των πολιτών, των εμπορικών ενώσεων και των κοινωνικών ομάδων πάνω σε θέματα που αφορούν την τεχνολογία. Σε κάθε κατάστημα υπάρχει πληρωμένο προσωπικό, που αποτελείται από εσωτερικούς φοιτητές και ένα τμήμα που αποτελείται από εθελοντές. Ο ρόλος τους είναι να απαντούν σε ερωτήσεις (του κοινού) και αν υπάρχουν δύσκολες ερωτήσεις να τις παραπέμπουν σε στελέχη άλλων πανεπιστημιακών τμημάτων. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου τα προγράμματα με τα επιστημονικά καταστήματα “βοήθησαν σε μια εταιρία τους εργάτες να υπολογίσουν τις συνέπειες που θα είχε στην εργασία τους η εφαρμογή νέων μεθόδων παραγωγής και (σε άλλη περίπτωση, τα καταστήματα) βοήθησαν περιβαλλοντικές ομάδες να καταγράψουν και να αναλύσουν διάφορες εστίες βιομηχανικής μόλυνσης”. Είναι σαφές ότι τέτοια κέντρα αποτελούν παραδείγματα κοινωνικής δράσης όπου οι πολίτες αποκτούν ικανότητες και γνώσεις για να γίνουν ερευνητές, υποστηρικτές (των προγραμμάτων), ή απλά για να μάθουν.”(Schuler, 1995).

• 5.2 Περιγραφή των Κοινοτικών Κέντρων

"Η εταιρία Playing to Win (PTW) (Παίζοντας για τη Νίκη), που αναφέρουμε στην επόμενη παράγραφο, εστιάζει το ενδιαφέρον της στην δημιουργία και υποστήριξη ενός “κέντρου” το οποίο είναι ένας φυσικός κοινωνικός χώρος εξοπλισμένος με υπολογιστές. Αυτή η προσπάθεια έχει και κοινωνικά και οικονομικά οφέλη. Από κοινωνική άποψη, ένα τέτοιο κέντρο υπολογιστών προάγει την ψυχαγωγία και την κοινωνικοποίηση των ατόμων. Για έναν άστεγο, ή για κάποιον που το σπίτι του δεν είναι άνετο και δεν μπορεί να μείνει πολλές ώρες εκεί, ένα κοινοτικό κέντρο θα φαινόταν σαν ένας ασφαλής μικρός παράδεισος" (Schuler, 1995).

Ο τρόπος με τον οποίο η ίδια εταιρία PTW ενισχύει τα κοινωνικά σύνολα είναι συχνά να δίνει κάποια μορφή εξουσιοδότησης στα άτομα. Το κοινωνικό κέντρο μπορεί να αντιπροσωπεύει αυτό που ο Ray Oldenberg αποκαλεί “ τρίτο χώρο, έναν κοινωνικό χώρο ανοιχτό για το κοινό όπου είναι όλοι ευπρόσδεκτοι, απλώς για να “καταφύγουν” εκεί αν το επιθυμούν" (Oldenberg,1991). Επιπλέον, η πιθανότητα να υπάρξουν ευκαιρίες για συν-διδασκαλία και συνεργασία είναι πολύ μεγαλύτερες όταν υπάρχει ένας πραγματικός χώρος αλλά και ένας εικονικός-δυνητικός χώρος όπου να ευνοούνται τέτοιες δραστηριότητες. Τα κέντρα αυτά έχουν και οικονομική σημασία. "Παρόλο που κάποια μέρα όλα τα σπίτια μπορεί να αποκτήσουν σύνδεση στο Internet με ικανοποιητικά μεγάλο εύρος ζώνης, η σύνδεση μέχρι και το “τελευταίο μίλι” μπορεί τελικά να κοστίσει δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια στην Αμερική" (Schuler, 1995).

Όπως παρατηρεί ο Schuler, "Οι κοινότητες που βρίσκονται στις μη ευνοημένες οικονομικά περιοχές και στις αγροτικές περιοχές θα το σκεφτούν ιδιαίτερα να διεκδικήσουν συνεργασία ή συμμετοχή τους στα σχέδια της Αμερικάνικης κυβέρνησης (για σύνδεση με το Internet) επειδή ξέρουν ότι το οικονομικό όφελος από τέτοιου είδους επενδύσεις θα είναι πολύ μικρό για τις συγκεκριμένες περιοχές. Για αυτό ακόμα και όσοι πιστεύουν ότι η σύνδεση δημoσίων χώρων με το Internet είναι απλώς ένα ενδιάμεσο στάδιο (πριν από την σύνδεση κάθε σπιτιού), θα πρέπει να συμφωνήσουν με την άποψη ότι τα κοινοτικά κέντρα υπολογιστών είναι ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση για να εξασφαλιστεί η πρόσβαση όλων των πολιτών στο Internet" (Schuler, 1995).

Ο Peter Miller(1993) γράφει: “Η δημιουργία κοινωνικών κέντρων υπολογιστών καθοδηγείται από θεμελιώδεις δημοκρατικές αρχές και στηρίζεται στην πεποίθηση ότι τα βασικά εργαλεία που χρησιμοποιούμε στην καθημερινή ζωή πρέπει να είναι προσιτά στον καθένα”. Η εταιρία “PTW Παίζοντας για τη Νίκη” είναι η καρδιά και ο συντονιστής της προσπάθειας που γίνεται για να δημιουργηθούν κοινοτικά κέντρα υπολογιστών. Η εταιρία αυτή αρχικά λειτούργησε για πρώτη φορά το 1981 για να κάνει κάποια έργα στέγασης στο Harlem και εκείνη την εποχή χρησιμοποιούσε 20 υπολογιστές ATARI 400.Σήμερα υπάρχουν πάνω από 50 θυγατρικές εταιρίες της “Playing to Win (Παίζοντας για τη Νίκη)” στις Η.Π.Α. και υπάρχουν σχέδια για να ιδρυθεί ένα εθνικό αυτοσυντηρούμενο και αυτοδιοικούμενο δίκτυο με 300 - 350 κέντρα με την υποστήριξη του Εθνικού Επιστημονικού Ιδρύματος των Η.Π.Α." (Miller, 1993).

“Η εταιρία “PTW Παίζοντας για τη νίκη” παρέχει πρόγραμμα τεχνικής βοήθειας που έχει στόχο δημιουργία προτύπων κέντρων υπολογιστών. Σύμφωνα με τα πρότυπα αυτά, οι υπολογιστές θα στεγάζονται σε κοινοτικά κέντρα όπως και σε οικισμούς, σε δημόσια κτήρια, σε βιβλιοθήκες, μουσεία ή σε άλλα μέρη. Η ύπαρξη υπολογιστών σε πραγματικούς κοινωνικούς χώρους συμπληρώνει τις συνεχείς προσπάθειες που κάνουν ορισμένοι άνθρωποι που δραστηριοποιούνται κοινωνικά (αλλά και ορισμένοι έμποροι των προϊόντων της Τεχνολογίας) για να υπάρξει ηλεκτρονική πρόσβαση όλων των σπιτιών στα δίκτυα υπολογιστών” (Schuler, 1995).

O Schuler συζήτησε με τον Miller σε ένα εργαστήριο υπολογιστών του οικισμού United South End μετά το τέλος της διδασκαλίας του σε μια τάξη αστέγων ατόμων από την Boston και διαπίστωσε ότι “η φιλοσοφία του Miller για την εκπαίδευση, είναι ίδια με αυτήν του Paolo Friere: Οι ανάγκες του μαθητή πρέπει να κατευθύνουν την εκπαιδευτική διαδικασία και όχι οι ανάγκες του δασκάλου ή οποιουδήποτε άλλου εξωτερικού παράγοντα. Υπάρχουν πολλά αληθινά περιστατικά που συντελούν στην υποστήριξη αυτής της ιδέας" (Schuler, 1995).

"Η Antonia Stone, ιδρυτικό στέλεχος της εταιρίας “Παίζοντας για την νίκη (PTW)” μας αφηγείται την ιστορία μιας Ισπανίδας που ήρθε στην Νέα Υόρκη απλά επειδή “ήθελε να δει τους υπολογιστές”. Σταδιακά εξοικειώθηκε με την τεχνολογία και απέκτησε ευχέρεια στη χρήση υπολογιστών καθώς τους χρησιμοποιούσε για να καλύψει τις ανάγκες της. Συγκέντρωσε ένα πλήθος από οικιακές συνταγές για θεραπεία διάφορων ασθενειών με φάρμακα και γιατροσόφια που χρησιμοποιούσαν οι άνθρωποι της δικής της κοινωνίας και μετά τις κατέγραψε μέσα στον υπολογιστή της. Τελικά εκτύπωσε ένα βιβλίο με οικιακές θεραπευτικές συνταγές το οποίο εκδόθηκε και κυκλοφόρησε στην αγορά. Με αυτόν τον τρόπο συνέβαλε στην αύξηση γνώσεων για την λαϊκή σοφία σε ένα κοινωνικό σύνολο" (Schuler, 1995).

."Στο Κοινoτικό Κέντρο υπολογιστών του Somerville της Massachusetts οι πολίτες με χαμηλά εισοδήματα μπορούν να έχουν πρόσβαση σε εξοπλισμό υπολογιστών, εκπαίδευση και τεχνική βοήθεια (χωρίς μεγάλη οικονομική επιβάρυνση τους). Επιπλέον τα γειτονικά σχολεία όπως και οι εταιρίες που βρίσκονται στην ίδια περιοχή με το κέντρο, εξοπλίζονται από το κέντρο με υπολογιστές. Έτσι μπορούν με γρήγορο ρυθμό να αυξήσουν το επίπεδο της μόρφωσης τους. Επίσης αυξάνονται οι γνώσεις τους στους υπολογιστές, με άλλα κοινωνικά προγράμματα που απαιτούν γνώση και εμπειρία στη χρήση των υπολογιστών. Εξυπηρετούνται π.χ. οι εταιρίες “Council on Aging”, το πρόγραμμα: "The Mystic Learning Center Teen Program” και το “Κέντρο Short Stop Youth Center”. Ακόμα εξυπηρετούνται και διάφορα εκπαιδευτικά προγράμματα όπως τα “Head Start” και το “Early Start” (Schuler, 1995).

Ο Miller αναφέρει ότι "όταν αναβαθμίζεται το επίπεδο μόρφωσης των ατόμων τότε στα καθήκοντα τους μειώνεται πάρα πολύ ο βαθμός δυσκολίας και δεν τους φαίνονται πλέον αποθαρρυντικά. Για παράδειγμα, ένα άτομο αυξάνει τις γνώσεις του πάνω σε θέματα υπολογιστών όταν γράφει εργασίες σε έναν επεξεργαστή κειμένου, βελτιώνει τις ικανότητες του στη χρήση του λόγου όταν κάνει συνομιλία μέσω δικτύου υπολογιστών (on-line chat), ή όταν συμμετέχει σε εργασίες που γίνονται μαζί με άλλα άτομα και αξιοποιεί τις δυνατότητες γραφικών (δημιουργεί χάρτες, σύμβολα, πίνακες κλπ.) και όλες τις δυνατότητες εκτύπωσης των υπολογιστών" (Miller, 1993).

Όπως λέει ο Schuler, “η ιδρύτρια της εταιρίας “Παίζοντας για την νίκη (PTW)”, Antonia Stone, έχει γράψει ένα βιβλίο όπου περιγράφονται πάρα πολλές τεχνικές εκπαίδευσης με τους υπολογιστές που έχουν αναπτυχθεί και δοκιμαστεί από την εταιρία “Παίζοντας για την νίκη (PTW)” σε όλα τα χρόνια λειτουργίας της. Το βιβλίο έχει τίτλο “Keystrokes to literacy (Πληκτρολογήσεις που οδηγούν στην μόρφωση)” (1991).

“Μια τεχνική π.χ. για να διδαχθούν τα παιδιά πληκτρολόγηση είναι η χρήση ενός συστήματος επεξεργασίας κειμένου για να διορθωθούν κάποια λάθη που είναι γραμμένα σε ένα κείμενο - ως εξής:

Παράδειγμα: Αυτή η τεχνική προτείνεται για να μάθουν τα παιδιά πληκτρολόγηση.

Παραπάνω έχουμε προσθέσει ορισμένα γράμματα σε κάποιες λέξεις.

Σβήστε τα επιπλέον γράμματα που δεν ανήκουν στις λέξεις.” (Stone, A., 1991).

Ο Schuler αναφέρει ότι "υπάρχουν αρκετά μοντέλα (εκπαίδευσης μέσω υπολογιστή) στην εταιρία “Παίζοντας για την Nίκη (PTW)”. Παρόλα αυτά η πρόσβαση δεν είναι δωρεάν. Σε μια εφαρμογή τους απαιτούν από τον χρήστη να πληρώσει 2 δολάρια για να χρησιμοποιήσει τα προγράμματα τους. Αυτό όμως δεν είναι μεγάλο ποσό και έτσι κανείς δεν σταματάει τη χρήση του συστήματος για οικονομικούς λόγους" (Schuler, 1995).

"Ορισμένα προγράμματα εκπαίδευσης μέσω υπολογιστή στα οποία η πρόσβαση είναι δωρεάν υπάρχουν στο Computer ClubHouse (κτήριο-λέσχη των υπολογιστών ) του μουσείου υπολογιστών της Βοστόνης (Boston Computer Museum) για παιδιά ηλικίας 10-16 ετών με χαμηλά εισοδήματα. Η λέσχη υπολογιστών διαθέτει όλα τα τεχνολογικά μέσα ώστε να παρέχει στα παιδιά ειδικές πηγές για να εξερευνήσουν τα πολυμέσα, την εικονική-δυνητική πραγματικότητα, τη ρομποτική, την μουσική, τις σύγχρονες δυνατότητες εκτύπωσης των υπολογιστών ,το σχεδιασμό ηλεκτρονικών παιχνιδιών και άλλες εφαρμογές των ηλεκτρονικών υπολογιστών οι οποίες είναι απρόσιτες συνήθως στα παιδιά των οικογενειών με χαμηλό εισόδημα" (Schuler, 1995).

Ο Zane Berge σε άρθρα του αναφέρεται στα παρακάτω γενικά παραδείγματα χρήσης του δικτύου υπολογιστών στην εκπαίδευση. Όλα τα παρακάτω παραδείγματα υπάρχουν στην βιβλιογραφία (Berge &.Collins, 1995a) (Berge &.Collins, 1995b) και (Berge & Collins,1995c).

• 7.1 Παράδειγμα τηλετάξεων 1

“Με την εφαρμογή των τηλετάξεων σε όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης στόχος μας είναι να επεκταθεί η πρόσβαση ώστε να καλύπτονται οι ανάγκες των μαθητών και να ξεπεραστούν τα συνηθισμένα ή ασυνήθιστα προβλήματα που αντιμετωπίζουν καθημερινά οι μαθητές. Για το σκοπό αυτό η Jill Ellsworth χρησιμοποίησε την επικοινωνία με υπολογιστές σε 2 κύκλους μαθημάτων όπου απαιτείται εντατική αλληλεπίδραση ανάμεσα στον μαθητή και στην τάξη. Για πολλούς μαθητές η επικοινωνία μέσω υπολογιστών εξασφάλισε μία νέα οδό προς τη μάθηση--η οποία είναι ανεξάρτητη από τον χρόνο ,τον τόπο και τον εκπαιδευτή-- που τους επέτρεψε να έχουν πρόσβαση σε πληροφορίες με την μέθοδο εξερεύνησης. Επιπλέον η επικοινωνία μέσω υπολογιστών έδωσε σε πολλούς μαθητές την ευκαιρία να χρησιμοποιήσουν το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, την τηλεδιάσκεψη με υπολογιστές και την σύγχρονη επικοινωνία με άλλους μαθητές ομοβάθμιους τους. Έτσι είχαν την ανεξαρτησία να δημιουργήσουν οι ίδιοι τις δικές τους δομές μάθησης για την απόκτηση της δικής τους γνώσης” (Berge &.Collins, 1995a).

“Η ευελιξία και η ποικιλία μεθόδων στα συστήματα επικοινωνίας μέσω υπολογιστών επιτρέπει στους εκπαιδευτές να καλύπτουν πολλές μαθησιακές ανάγκες, ιδίως όταν ασχολούνται ατομικά με τον κάθε μαθητή και συναντούν μαθητές με λιγότερη ευχέρεια ή ντροπαλούς. Όμως πολλές εφαρμογές της επικοινωνίας μέσω υπολογιστών απαιτούν από τους μαθητές αρκετό χρόνο για να μάθουν τις λειτουργίες ή να αποκτήσουν ικανότητες χειρισμού των συστημάτων. Επιπλέον πρέπει να έχουν όλοι οι μαθητές πρόσβαση σε υπολογιστές και σε προγράμματα (software) και αυτό είναι πολύ δαπανηρό οικονομικά για τα σχολεία. Η Ellsworth προσδιόρισε ότι η επικοινωνία μέσω υπολογιστών βοηθάει και στη διδασκαλία και στη μάθηση. Αναλύοντας τα κυριότερα πλεονεκτήματα της επικοινωνίας μέσω υπολογιστών, οι μαθητές της είπαν ότι "εκτίμησαν την έγκαιρη αποστολή και λήψη μηνυμάτων, την ευκολία πρόσβασης στους καθηγητές της τάξης και στις πηγές εκπαιδευτικής πληροφορίας σε ώρες εκτός μαθημάτων και την ευκολία να βρίσκουν γενικά περισσότερες πληροφορίες πέρα από αυτές που μάθαιναν μέσα στην τάξη” (Berge &.Collins, 1995a).

• 7.2 Παράδειγμα Τηλετάξεων 2

“Οι Joseph Kinner και Norman Coomb περιγράφουν τα προβλήματα και τις δυνατότητες της εφαρμοσμένης πληροφορικής και αναφέρουν παραδείγματα ατόμων που έχουν βοηθηθεί σημαντικά από την χρήση της εφαρμοσμένης πληροφορικής στο σχολείο. Παρουσιάζουν αναλυτικά ένα δοκιμαστικό πρόγραμμα όπου χρησιμοποιήθηκε το Internet και ενώθηκαν 2 τάξεις από διαφορετικά Ιδρύματα για να σχηματιστεί μια εικονική τάξη. Το πρόγραμμα διαρκούσε για 2 κύκλους μαθημάτων. Οι τάξεις που ενώθηκαν ήταν από το πανεπιστήμιο Gallauted University και από το Rochester Institute of Technology (Τεχνολογικό Ίδρυμα Rochester). Στους μαθητές που συμμετείχαν συμπεριλαμβανόταν και μια ομάδα μαθητών με προβλήματα ακοής ή όρασης. Από αυτούς τα 2/3 ήταν κουφοί ενώ το 1/3 ήταν τυφλοί. Το πρόγραμμα αυτό είχε μεγάλη επιτυχία .Αυτό το πείραμα αποτελεί ένα παράδειγμα που μας δείχνει πώς η επικοινωνία μέσω υπολογιστών μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να ενταχθούν τα άτομα με ειδικά προβλήματα μέσα σε ενιαίο εκπαιδευτικό σύστημα.

Οι Kinner και Coombs υποστηρίζουν ότι για την εκπαίδευση των ατόμων με ειδικά προβλήματα, ένας προσωπικός υπολογιστής εξοπλισμένος με τεχνολογία επικοινωνιών, μπορεί να γίνει πολύ σημαντικό μέσο για ενίσχυση και απελευθέρωση των ατόμων αυτών από τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν για ένταξη στο κοινωνικό σύνολο. Ο υπολογιστής σε δίκτυο για επικοινωνίες κάνει ανοικτή την εκπαίδευση ή γενικότερα την πληροφορία και την μεταφέρει στα άτομα με ειδικές ανάγκες. Αυτά τα άτομα αποτελούν ένα διαφορετικό πληθυσμό ή γενικότερα μια μειονότητα. Από το προηγούμενο παράδειγμα βλέπουμε ότι ο πληθυσμός αυτός μπορεί να βοηθηθεί από το εικονικό περιβάλλον γιατί αποκτά περισσότερες δυνατότητες για έκφραση και ανταλλαγή πληροφοριών” (Berge &.Collins, 1995a).

“Ο James N. Shimabukuro, εξετάζει τις επιδράσεις της επικοινωνίας μέσω υπολογιστών στην καθοδήγηση των μαθητών με γραπτές οδηγίες. Δημιουργεί ένα σενάριο για το πώς θα είναι μελλοντικά χρήση ενός τέτοιου συστήματος σε ένα κολέγιο. Το σενάριο αυτό όμως ταιριάζει και για άλλες βαθμίδες εκπαίδευσης.

Στη συνέχεια περιγράφει την εξέλιξη των δικτύων υπολογιστών, χρησιμοποιώντας ένα γενικό μοντέλο:

Οι άνθρωποι αυτοί είναι πολύ δύσκολο να συναντηθούν στον πραγματικό κόσμο και να συζητήσουν πρόσωπο με πρόσωπο, επειδή τους χωρίζουν οι μεγάλες αποστάσεις. Σπάνια τυχαίνει να συναντιούνται μεταξύ τους ενώ συχνά δεν συναντιούνται ποτέ. Έτσι σύμφωνα με το σενάριο του Shimabukuro, δημιουργούνται οι εικονικές-δυνητικές τάξεις. Τα γραφεία των καθηγητών μιας εικονικής-δυνητικής τάξης δεν χρειάζεται να βρίσκονται συγκεντρωμένα όλα μαζί στην ίδια γεωγραφική τοποθεσία. Οι εκπαιδευτές μπορούν πλέον να εργάζονται πολύ μακριά από την περιοχή που βρίσκονται τα κεντρικά γραφεία του πανεπιστημίου. Στα κεντρικά κτήρια θα μπορούν να στεγάζονται μόνο συνέδρια και διοικητικές υπηρεσίες του πανεπιστημίου, ενώ οι παραδοσιακές τάξεις σχεδόν θα εξαφανιστούν-- το μελλοντικό πανεπιστήμιο θα είναι κυρίως η γεωγραφική περιοχή όπου θα βρίσκεται ένας υπολογιστής μεγάλης ισχύος (mainframe ή άλλου τύπου) που θα εκτελεί διάφορες λειτουργίες όπως εξυπηρέτηση δικτύου (server του δικτύου).

• 7.4 Οι έφηβοι με δυσκολίες εκμάθησης

“Η Ann Pemberton και ο Robert Zenhausern εξετάζουν πώς η επικοινωνία μέσω υπολογιστών μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν μέθοδος αναμόρφωσης των εφήβων με δυσκολίες εκμάθησης. Η μέθοδος αυτή παρέχει στους μαθητές τις βασικές γνώσεις για την πληροφορική και τους υπολογιστές ενώ ταυτόχρονα τους υποκινεί να συμμετέχουν σε δραστηριότητες που απαιτούν διάβασμα, γράψιμο και σκέψη. Οι συγγραφείς αναφέρουν περιληπτικά διάφορες περιπτώσεις που η μέθοδος αυτή εφαρμόστηκε πραγματικά σε τάξεις σχολείων και είχε θετικά αποτελέσματα. Συγχρόνως μας δείχνουν με ποιο τρόπο οι εκπαιδευτές που ασχολούνται με ειδικές κατηγορίες εκπαίδευσης μπορούν να χρησιμοποιήσουν την επικοινωνία μέσω υπολογιστών με βάση τις ιδιαίτερες ανάγκες που υπάρχουν σε κάθε μορφή εκπαίδευσης. Μία πηγή από όπου η Pemberton και ο Zenhausern αντλούν στοιχεία προς εξέταση, είναι τα αρχεία από λίστες συζητήσεων (listserv discussion groups) του πανεπιστημίου St. John στη Νέα Υόρκη. Μια άλλη πηγή ένα γυμνάσιο στην αγροτική περιοχή της Βιρτζίνια όπου ορισμένοι έφηβοι με προβλήματα εκμάθησης περιγράφουν τις εμπειρίες τους από την επικοινωνία μέσω υπολογιστών. Οι Pemberton και Zenhausern κλείνουν το κεφάλαιο αυτό με συμβουλές για τους καθηγητές και περιέχεται ένας κατάλογος διαθέσιμων πηγών του δικτύου που παρέχουν πληροφορίες σχετικά με τις ανάγκες που έχουν οι ειδικές κατηγορίες εκπαίδευσης.” (Berge &.Collins, 1995a)

• 7.5 Δημοσκόπηση σε σχολεία με τηλετάξεις

“Η Linda S. Fowler και ο Daniel D. Wheeler, έκαναν μια δημοσκόπηση στις Η.Π.Α. σε επίπεδο πανεθνικό. Στη δημοσκόπηση αυτή συμμετείχαν καθηγητές από 25 σχολεία Κ-12 (12 τάξεων ) των Η.Π.Α. Οι καθηγητές χρησιμοποιούσαν ήδη την επικοινωνία μέσω υπολογιστών στις τάξεις τους και ρωτήθηκαν σχετικά με το ρόλο της επικοινωνίας μέσω υπολογιστών στην εκπαίδευση. Η δημοσκόπηση έδειξε ότι οι καθηγητές ήταν ευχαριστημένοι με την μέθοδο αυτή και ότι η χρήση της στα σχολεία είχε επιτυχία και έφερε θετικά αποτελέσματα. Ακόμη είπαν ότι η χρήση της επικοινωνίας μέσω υπολογιστών συνέβαλλε ώστε να αναπτυχθεί ένα νέο περιβάλλον μάθησης μέσα σε ένα κλίμα συνεργασίας. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον οι μαθητές της τάξης μπορούσαν να συνεργάζονται μαζί αλλά μπορούσαν να συνεργαστούν και με άλλους μαθητές ομοβάθμιους τους από όλο τον κόσμο. Επίσης παρατήρησαν ότι οι μαθητές τους απέκτησαν αυξημένη αντίληψη και γνώση σχετικά με τους πολιτισμούς των άλλων χωρών και βελτιώθηκαν οι ικανότητες τους στο γράψιμο. Οι καθηγητές αυτοί ήταν πρωτοπόροι στη χρήση επικοινωνίας μέσω υπολογιστών στα σχολεία και κατάφεραν μόνοι τους να ξεπεράσουν πολλές δυσκολίες και να την προσαρμόσουν στις απαιτήσεις της τάξης. Όμως είπαν ότι αν η επικοινωνία μέσω υπολογιστών πρόκειται να χρησιμοποιηθεί σε όλα τα σχολεία των Η.Π.Α. τότε πρέπει να υπάρξει καλύτερη υποστήριξη από τα εκπαιδευτικά ιδρύματα και από το κράτος των Η.Π.Α.” (Berge &.Collins, 1995a)

• 7.6 Οι αλλαγές στις βιβλιοθήκες των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων

“Η Katy Silberger εξετάζει τις αλλαγές που γίνονται στις βιβλιοθήκες της ανώτερης εκπαίδευσης ως προς τη δομή και το χαρακτήρα τους. Οι αλλαγές αυτές προκύπτουν από την συνεχώς αυξανόμενη χρήση των πληροφοριών σε ηλεκτρονική μορφή. Αρχίζουν να δημιουργούνται τα ηλεκτρονικά περιοδικά και εφημερίδες, οι ηλεκτρονικές μονογραφίες και συγγράμματα, τα δίκτυα ηλεκτρονικών εκδόσεων (electronic publishing networks) που εκδίδουν κείμενα σε ηλεκτρονική μορφή. Η Silberger προβλέπει ότι στις μελλοντικές βιβλιοθήκες θα υπάρξει πολλαπλασιασμός των ηλεκτρονικών κειμένων.

Τα ηλεκτρονικά κείμενα όμως σε καμιά περίπτωση δεν θα αντικαταστήσουν τα βιβλία απλά θα συνυπάρξουν μαζί με τα βιβλία. Οι πληροφορίες θα διατηρούνται στα βιβλία. Επίσης δεν θα επιλέξουν όλες οι βιβλιοθήκες να δημιουργήσουν ηλεκτρονικά αρχεία πληροφοριών αλλά όλες θα παρέχουν στους πελάτες τους πρόσβαση τοπική, εθνική και διεθνή καθώς και δυνατότητες ανάκτησης πληροφοριών. Η Silberger πιστεύει ότι οι βιβλιοθήκες θα συνεχίσουν να είναι τα ακαδημαϊκά κέντρα πληροφοριών στα πανεπιστήμια, αλλά σταδιακά θα αυξηθεί ο ρόλος τους που είναι να διευκολύνουν όλο και περισσότερο την έρευνα και την επικοινωνία μέσα στην ευρύτερη ακαδημαϊκή κοινότητα” (Berge &.Collins, 1995a).

• 7.7 Προβλήματα με την επικράτηση της αγγλικής γλώσσας στο Internet

“Ο George D. Baldwin αναφέρει για την επικράτηση της Αγγλικής γλώσσας στο δίκτυο υπολογιστών και τις επιπτώσεις που έχει αυτό στους άλλους πολιτισμούς. Ο Baldwin αναφέρεται στις πεποιθήσεις και τις αξίες που υπάρχουν στον πολιτισμό των Ινδιάνων και έχουν οδηγήσει σε μια διαμάχη τους Αμερικάνους για το αν θα πρέπει να επικρατεί η Αγγλική γλώσσα στο δίκτυο ή όχι. Οι Ινδιάνοι μαθητές και φοιτητές μπορούν να αποδεχθούν τα χαρακτηριστικά της επικοινωνίας μέσω υπολογιστών που προωθούν την ενεργητική μάθηση μέσα από τη συνεργασία. Όμως δημιουργείται πρόβλημα ισότητας έναντι της Ινδιάνικης γλώσσας επειδή η επικοινωνία γίνεται κυρίως με γραπτά κείμενα οπότε δεν μπορούν να μεταδοθούν κείμενα σε Ινδιάνικη γλώσσα. Το πρόβλημα είναι μεγαλύτερο όταν οι μαθητές αυτοί υποχρεώνονται να συμμετέχουν στην επικοινωνία αυτή χωρίς να ξέρουν ότι η Αγγλική γλώσσα χρησιμοποιείται περισσότερο από τις άλλες γλώσσες. Υπάρχουν όμως και θετικά στοιχεία. Ένα θετικό στοιχείο είναι ότι οι μαθητές σε μια κοινή συζήτηση μέσω υπολογιστών έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθούν τι λένε οι άλλοι, να ακούν χωρίς να συμμετέχουν και να σκέφτονται αρκετά πριν αποφασίσουν να συμμετέχουν ενεργά στη συζήτηση. Έτσι αποκτούν κάποιες ικανότητες που είναι απαραίτητες για να συμμετέχουν επιτυχώς σε μια κοινωνία των πληροφοριών. Ο Baldwin αναφέρει επίσης διευθύνσεις από εκπαιδευτικά δίκτυα για τηλεδιάσκεψη με υπολογιστές που υπάρχουν στην Αμερική και δίνει πληροφορίες για πρόσβαση.”

• 7.8 Το πρόγραμμα "Fractal Factory"

“Ο John J. Sarraile και ο Thomas A. Gentry παρουσιάζουν ένα πρόγραμμα που λέγεται Fractal Factory ("Εργοστάσιο των φράκταλ" δηλαδή κλασματικών αντικειμένων Η/Υ). Το πρόγραμμα αυτό είναι ένα εικονικό-δυνητικό εργαστήριο για διδασκαλία και έρευνα που χρησιμοποιεί διάφορα δίκτυα υπολογιστών, νέα προγράμματα ανάλυσης, προγράμματα ψηφιακής συμπίεσης εικόνων και συνδέεται αυτόματα με διάφορες πηγές του Internet για εύρεση πληροφοριών. Το "εργοστάσιο των φράκταλ" επεξεργάζεται και υπολογίζει διαστάσεις των φράκταλ. Η επεξεργασία αυτή έχει εφαρμογές σε πολλούς τομείς. Με αυτήν, οι ποσοτικές μέθοδοι που χρησιμοποιούνται στην θεωρητική διδασκαλία της επιστήμης συνδέονται με τα πραγματικά προβλήματα που εμφανίζονται στην πράξη. Οι συγγραφείς εξετάζουν το πρόγραμμα "εργοστάσιο των φράκταλ" όπως είναι στην σημερινή του μορφή και ελπίζουν ότι θα υπάρξουν αρκετά άτομα που θα ενδιαφερθούν να αποκτήσουν πρόσβαση και να συνεργαστούν με άλλους στα πλαίσια αυτού του προγράμματος επικοινωνίας μέσω υπολογιστών.

Πιστεύουν ότι η μελέτη των φράκταλ παρέχει μια νέα πηγή γνώσης για τον φυσικό κόσμο, πλούσια σε πληροφορίες. Επίσης πιστεύουν ότι τα φράκταλ αποτελούν σημαντικό αντικείμενο έρευνας που συναντά ευρεία εφαρμογή στην καθοδήγηση μέσω υπολογιστών” (Berge &.Collins, 1995a).

• 7.9 Ένα εκπαιδευτικό"περιοδικό" του Παγκόσμιου Ιστού (WWW)

Ο Raleigh C.Muns θεωρεί ότι υπάρχει μια ιστορική συνέχεια στην ακαδημαϊκή επικοινωνία που ξεκινά από τους Σωκρατικούς (εκμαιευτικούς) διαλόγους και καταλήγει στους διαλόγους των συνηθισμένων ακαδημαϊκών ομάδων συζητήσεων του Internet. Περιγράφει και συγκρίνει τα κανάλια επικοινωνίας του Internet. Περιγράφει τις συζητήσεις μέσω του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου E-mail, τις λίστες συζητήσεων (listserv discussion groups) και τις ομάδες ειδήσεων (Usenet newsgroups). Αναφέρει ότι για να κρίνουμε και να αξιολογήσουμε τις συζητήσεις που γίνονται μέσα στον κυβερνοχώρο μπορούμε να επισκεφτούμε τους χώρους συζητήσεων και αναλύσουμε τη διακίνηση ιδεών. Εκτός από αυτό όμως μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε μια άλλη μέθοδο που ανέπτυξε ο ίδιος: να εξετάσουμε τις δικές του ηλεκτρονικές εκδόσεις που ονομάζονται List Review Service ( Επιθεώρηση των λιστών συζητήσεων). Με αυτές κάνει μια σύντομη επιθεώρηση σε 5 χώρους συζητήσεων που κρίνει ότι είναι χρήσιμοι για να πάρουμε πληροφορίες ώστε να εξετάσουμε την επικοινωνία μέσω υπολογιστών από διάφορες πλευρές και να ανακαλύψουμε νέες πηγές πληροφοριών στο Internet. Αυτές οι 5 περιοχές είναι οι PACS-L, Comserve, IPCT-L, VPIEJ-L, LIBREF-L” (Berge &.Collins, 1995a).

• 7.10 Tο σύστημα Plato

“Ο Michael Szabo κάνει μια σύντομη ιστορική αναδρομή στη χρήση του συστήματος PLATO και εξετάζει μερικά χαρακτηριστικά του συστήματος PLATO που υποστηρίζουν πολλές μεθόδους επικοινωνίας για εκπαίδευση μαθητών. Το PLATO είναι ένα από τα ισχυρότερα και τα πιο εξελιγμένα συστήματα καθοδήγησης με την βοήθεια υπολογιστών.

Με την αλληλεπίδραση μεταξύ του υπολογιστή και του χρήστη, οι δημιουργοί του PLATO συνέθεσαν νέες τεχνικές τηλεδιάσκεψης, αποστολής και λήψης μηνυμάτων και διαχείρισης βάσεων δεδομένων. Οι άνθρωποι που ασχολούνται με την εκπαίδευση πρέπει να εξετάσουν αυτές τις μεθόδους ώστε να πάρουν ιδέες για να αναπτύξουν και να βελτιώσουν τις εφαρμογές επικοινωνιών χρησιμοποιώντας δίκτυα υπολογιστών παρόμοια με το PLATO” (Berge &.Collins, 1995a).

• 7.11 Tα δίκτυα υπολογιστών ENFI (electronic networks for interaction)

“Οι Michael Day και Trent Batson περιγράφουν μια ιδιαίτερη εφαρμογή της επικοινωνίας μέσω υπολογιστών, τα ηλεκτρονικά δίκτυα για αλληλεπίδραση (ENFI Electronic Networks For Interaction) και εξηγούν πώς κατάφεραν να βελτιώσουν τον τρόπο που έγραφαν τις εκθέσεις τους οι μαθητές και τον έκαναν περισσότερο κοινωνικό. Τα ηλεκτρονικά δίκτυα για αλληλεπίδραση δεν είναι ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα ή πακέτο λογισμικού. Κυρίως με αυτά εφαρμόζεται η ιδέα ότι το γράψιμο εκθέσεων μπορεί πραγματικά να διδαχτεί σε ένα δίκτυο υπολογιστών στο οποίο η επικοινωνία γίνεται σε πραγματικό χρόνο. Τα ηλεκτρονικά δίκτυα για αλληλεπίδραση επιτρέπουν στους μαθητές και στους καθηγητές να ερευνούν, να συνεργάζονται , να επεκτείνουν τις γνώσεις και τις ιδέες τους στο γράψιμο μέσα στην τάξη. Επίσης τους επιτρέπει να επικοινωνούν ο ένας με τον άλλον. Καθώς επικοινωνούν μπορεί να βλέπει ο ένας τις ιδέες που διαμορφώνει ο άλλος, να ανταλλάσσουν μηνύματα και όσα γράφουν να απευθύνονται και στους άλλους συμμαθητές τους και όχι μόνο στο δάσκαλο. Τα ηλεκτρονικά δίκτυα για αλληλεπίδραση συμπληρώνουν και επεκτείνουν τις κοινωνικές δραστηριότητες που αναθέτουν οι καθηγητές στους μαθητές για να τους βοηθήσουν να συμμετέχουν σε μια κοινωνία συζητήσεων που διαπραγματεύεται διάφορα θέματα και να βελτιώσουν συγχρόνως τον τρόπο που γράφουν εκθέσεις και τις εργασίες τους” (Berge &.Collins, 1995b).

• 7.12 Πειραματική σύγκριση των μεθόδων διδασκαλίας

“Η μελέτη που έγραψαν οι Karen Hartman, Sara Kiesler, Lee Sproull και άλλοι συνάδερφοι τους αφορά τις αλληλεπιδραστικές επικοινωνίες μεταξύ καθηγητή και μαθητή ή μαθητή και άλλου μαθητή μέσω δικτύου και εξετάζει τι αποτελέσματα έχουν στο να μάθουν να γράφουν κείμενα και εκθέσεις. Εξετάζουν μια σειρά μαθημάτων συγγραφής κειμένων και ερευνούν πολλά σχέδια και προγράμματα συνεργασίας που εφαρμόζονται εκεί.2 από τους τομείς μαθημάτων που εξετάστηκαν χρησιμοποιούσαν τις παραδοσιακές μεθόδους επικοινωνίας (πρόσωπο με πρόσωπο, αλληλογραφία σε χαρτί, τηλέφωνο).2 άλλοι τομείς μαθημάτων χρησιμοποιούσαν τις ηλεκτρονικές μεθόδους επικοινωνίας και συγγραφής κειμένων ( ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, πίνακες ανακοινώσεων bulletin boards κλπ). Οι μορφές αυτές των κοινωνικών αλληλεπιδράσεων εξετάστηκαν 2 φορές: 6 εβδομάδες κατά τη διάρκεια του εξαμήνου και μια φορά μετά το τέλος του εξαμήνου. Τα αποτελέσματα της μελέτης έδειξαν ότι οι καθηγητές προτιμούσαν τις ηλεκτρονικές μεθόδους επικοινωνίας. Οι περισσότερες αλληλεπιδραστικές επικοινωνίες με τους μαθητές τους γινόταν με ηλεκτρονικά μέσα και λιγότερες με τα παραδοσιακά μέσα επικοινωνίας. Οι καθηγητές του τομέα παραδοσιακών μέσων επικοινωνίας με την πάροδο του χρόνου είχαν μια ελάχιστη αύξηση στις διαπροσωπικές επικοινωνίες με αυτά τα μέσα. Αντίθετα οι καθηγητές του τμήματος ηλεκτρονικών μέσων επικοινωνίας είχαν σημαντική αύξηση στις διαπροσωπικές επικοινωνίες και ελαχιστοποίησαν την χρήση των παραδοσιακών μέσων στις αλληλεπιδράσεις καθηγητή -μαθητή. Ακόμη οι καθηγητές προτιμούσαν να επικοινωνούν ηλεκτρονικά με τους λιγότερο ικανούς μαθητές τους, αλλά και ότι οι λιγότερο ικανοί μαθητές προτιμούσαν την ηλεκτρονική επικοινωνία με τους άλλους μαθητές” (Berge &.Collins, 1995b).

• 7.13 Η χρήση του δικτύου σε διδασκαλία φιλολογικών μαθημάτων

“Η Helen J. Schwartz με την εμπειρία της από εισαγωγικά μαθήματα φιλολογίας που δίδαξε σε κύκλο μαθημάτων διάρκειας 5 εξαμήνων, προσπαθεί με την έρευνα να απαντήσει σε ορισμένα ερωτήματα όπως: "Πώς και γιατί η τεχνολογία θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί με βάση κάποιους συγκεκριμένους κανόνες;" "Πώς θα μπορέσει η τεχνολογία να εξυπηρετήσει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τις ανάγκες των πολιτών στα αστικά κέντρα;" Οι πλουσιότεροι μαθητές των αστικών κέντρων μπορούν να χρησιμοποιούν υπολογιστές μέσα και έξω από την αίθουσα διδασκαλίας για να συζητήσουν μεταξύ τους τις σχολικές τους εργασίες. Αυτό συμπληρώνει τις συναντήσεις τους πρόσωπο με πρόσωπο μέσα στην τάξη” (Berge &.Collins, 1995b).

“Η Schwartz περιγράφει 5 διαφορετικές παιδαγωγικές μεθόδους που χρησιμοποίησε στους μαθητές της. Από αυτές ξεχωρίζει ένα πρόγραμμα υπολογιστή που προγραμμάτισε η ίδια η Schwartz για χρήση στις τάξεις που δίδασκε. Αυτό το πρόγραμμα υλοποίησε πολλές διαδικασίες που χρησιμοποιήθηκαν στους κύκλους μαθημάτων εξ αποστάσεως εκπαίδευσης και με την πάροδο του χρόνου ξανασχεδιάστηκαν και βελτιώθηκαν. Παρουσιάζει τα συμπεράσματα που έχουν προκύψει από τις έρευνες της και πιστεύει ότι οι δάσκαλοι που αναζητούν πληροφορίες δεν θα πρέπει να αρκεστούν μόνο σε αυτά τα συμπεράσματα αλλά να προσπαθήσουν και οι ίδιοι να διαμορφώσουν τις δικές τους απαντήσεις πάνω στα ίδια ερωτήματα με βάση την προσωπική πείρα τους.

Τα θεωρητικά φιλολογικά μαθήματα έχουν υποστεί σημαντικές αλλαγές ως προς τον τρόπο διδασκαλίας τους στις Η.Π.Α. Οι αλλαγές αυτές βρισκόταν υπό επεξεργασία για ένα ορισμένο χρονικό διάστημα πριν τεθούν σε εφαρμογή. Τα φιλολογικά μαθήματα γλώσσας και λογοτεχνίας που διδάσκονται εξετάστηκαν ως προς τις ιδέες για να διαπιστωθεί αν έχουν νοηματικούς συνειρμούς. Επίσης εξετάστηκε αν στα κείμενα υπάρχουν γνήσιες διαπροσωπικές συζητήσεις και έγιναν προσπάθειες ώστε οι εργασίες να γίνουν πιο κοινωνικές και να εξαλειφθούν όσα στοιχεία περιορίζουν την επικοινωνία. Όμως μόνο τον τελευταίο καιρό έγιναν αλλαγές στις μεθόδους διδασκαλίας στις μικρότερες τάξεις των γυμνασίων ενώ πιο πριν είχαν γίνει αλλαγές μόνο στις τάξεις του 2^ου επιπέδου.(στις Η.Π.Α.)” (Berge &.Collins, 1995b).

• 7.14 Ομαδικές εργασίες

“Ο Russell A. Hunt περιγράφει ένα σύνολο μεθόδων που τις ονομάζει "Collaborative Investigations" ("Έρευνες με συνεργασία"), με στόχο να ενσωματώσει το γραπτό λόγο σε κοινωνικές εργασίες με εκπαιδευτικό περιεχόμενο. Αυτή η μέθοδος πειραματικά χρησιμοποιήθηκε πριν λίγα χρόνια σε πολλές τάξεις και πολλούς μαθητές των μικρότερων αλλά και των μεγαλύτερων τάξεων σε διάφορα σχολεία των Η.Π.Α. Εξηγεί πώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί ένα δίκτυο υπολογιστών ώστε να βοηθήσει τους μαθητές να ξεπεράσουν τις δυσκολίες που συναντούν στην πράξη όταν ασχολούνται με αυτές τις κοινωνικές εργασίες, π.χ. στην σύνταξη και στην γραμματική είτε στην έκφραση και στην ανάπτυξη των ιδεών ή άλλες. Επίσης τους διευκολύνει να μεταχειρίζονται την γλώσσα καλύτερα στην αυθεντική της μορφή. Μια εργασία που ανατέθηκε σε κάποια τάξη ήταν να ερευνηθεί η Αγγλική λογοτεχνία του 18^ου αιώνα με συνεργασία των μαθητών. Οι μαθητές χρησιμοποιούσαν το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο για να επικοινωνούν μεταξύ τους και με τον καθηγητή τους και ηλεκτρονικούς πίνακες ανακοινώσεων bulletin boards για "ανακοινώσεις και συζητήσεις της τάξης" και για λήψη αποφάσεων. Επίσης στο δίκτυο ορίστηκε ένας κοινός υποκατάλογος (directory) όπου μπορούσαν όλοι οι μαθητές να αποθηκεύουν προγράμματα software, κυρίως αρχεία κειμένου που περιείχαν τα αποτελέσματα της έρευνας τους πάνω στο ζητούμενο θέμα. Τα κείμενα αυτά μπορούσαν να τα δημιουργούν ή να τα αντιγράφουν και να τα επεξεργάζονται όλοι οι μαθητές της τάξης. Έτσι γινόταν η ανάλυση του ζητούμενου θέματος από πολλές διαφορετικές πλευρές και όλα μαζί τα κείμενα αποτελούσαν ένα "βιβλίο" με τα αποτελέσματα της έρευνας τον μαθητών. Μετά από την ολοκλήρωση της εργασίας στη διάρκεια του κύκλου μαθημάτων, ο κάθε μαθητής μπορούσε να πάρει το δικό του αντίγραφο αυτού του βιβλίου” (Berge &.Collins, 1995b).

• 7.15 Tο σύστημα NEOS

“Ο Edward Barett περιγράφει το σύστημα NEOS: Networked Educational Online System (Σύστημα για εκπαίδευση μέσω δικτύου υπολογιστών).Το σύστημα NEOS δημιουργήθηκε από ένα σώμα καθηγητών φιλολογίας στα πλαίσια του προγράμματος Athena του Μ.Ι.Τ. (Τεχνολογικό Ινστιτούτο Μασαχουσέτης). Το σύστημα NEOS δεν δίνει κάποιο προκαθορισμένο γνωστικό αντικείμενο στους μαθητές αλλά ενώνει σε μια κοινή επικοινωνία όλους τους μαθητές που εργάζονται για μια γραπτή εργασία μέσα στην τάξη. Το πρόγραμμα NEOS παρέχει ένα περιβάλλον για δημιουργία και ανταλλαγή γραπτών κειμένων, σημειώσεων και εμφανίζει τα κείμενα σε πραγματικό χρόνο μέσα στην τάξη ή εκτός της τάξης σε διάφορους σταθμούς εργασίας που υπάρχουν σε πολλές περιοχές του δικτύου υπολογιστών του Μ.Ι.Τ. Η χρήση του NEOS στις εικονικές-δυνητικές αίθουσες διδασκαλίας δίνει πολλές εξουσιοδοτήσεις στους μαθητές και τους επιτρέπει να κρίνουν οι ίδιοι τους ομοβάθμιους τους και να βελτιώσουν τις ικανότητες τους στο γράψιμο των εργασιών. Ο Barret διαπιστώνει ότι οι περισσότεροι μαθητές προτιμούν σε μεγάλο βαθμό την μέθοδο αυτή για να γράφουν τις εργασίες τους από ότι τις συνηθισμένες μεθόδους μέσα στις πραγματικές τάξεις. Ο λόγος που δείχνουν αυτή την προτίμηση είναι ότι το πρόγραμμα NEOS έχει την ικανότητα να συνδυάζει την θεωρία με την πράξη και επίσης παρέχει πολλές δυνατότητες στην αλληλεπιδραστική επικοινωνία μεταξύ των μελών της τάξης και των καθηγητών (Berge &.Collins, 1995b).

• 7.16 Το πανεπιστήμιο Wisconsin-La Crosse (1995)

“Οι Cecilia G. Manrique και Harry W. Gardiner περιγράφουν με ποιους τρόπους τα μέλη της εκπαιδευτικής κοινότητας του πανεπιστημίου Wiscosin-La Crosse χρησιμοποίησαν το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο για να εκπληρώσουν τρεις σκοπούς του πανεπιστημίου : να συνδέσουν την πληροφορική με τις γραπτές εργασίες και την διεθνή προβολή του προγράμματος μαθημάτων του πανεπιστημίου. Οι Manrique και Gardiner περιγράφουν την επικοινωνία του πανεπιστημίου με φοιτητές ξένων χωρών στα πλαίσια των μαθημάτων πολιτικών και κοινωνικών επιστημών και της Κοινωνικής Ψυχολογίας. Δίνουν έμφαση στα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της χρήσης ηλεκτρονικού ταχυδρομείου σε συγκεκριμένα μαθήματα. Παρουσιάζουν περιπτώσεις που δείχνουν ότι αυτή η ασυνήθιστη μέθοδος εκπαίδευσης εφαρμόστηκε με επιτυχία αλλά αναφέρουν και περιπτώσεις όπου υπάρχουν παγίδες και κίνδυνοι κρυμμένοι που μπορούν να οδηγήσουν στην αποτυχία της μεθόδου.

Κάνουν διάφορες προτάσεις για να ενσωματωθεί το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο σε μεγάλο πλήθος μαθημάτων μαζί με διάφορες διαθέσιμες πηγές στους μαθητές και τους καθηγητές σε ένα πρόγραμμα που ονομάζουν netland (δικτυοχώρα)” (Berge &.Collins, 1995b).

• 7.17 Δίκτυο για τους νεοδιόριστους καθηγητές

“Οι Ted J.Singletary και Holly Anderson στο περιγράφουν ένα δίκτυο με όνομα: δίκτυο για τους πρωτοετείς καθηγητές (First-Year Teacher Network). Το δίκτυο αυτό δημιουργήθηκε στο πανεπιστήμιο Boise State University. Ο σκοπός του είναι να διευκολύνει τους νέους καθηγητές που μπαίνουν στο επάγγελμα να μπορέσουν ομαλά και χωρίς δυσκολίες να εγκλιματιστούν μέσα στο πανεπιστήμιο και να εξοικειωθούν με τον τρόπο λειτουργίας του” (Berge &.Collins, 1995b).

“Στις Η.Π.Α. 25 νεοδιόριστοι καθηγητές από 10 νομούς του νοτιοδυτικού Idaho επικοινωνούσαν μέσω υπολογιστή χρησιμοποιώντας το σύστημα με τους πίνακες ανακοινώσεων (Bulletin Boards). Το σύστημα αυτό χρησιμοποιήθηκε για συζητήσεις πάνω σε πολλά θέματα που αφορούσαν το σχολείο ή τα προβλήματα που συναντούσαν στη δουλειά. Η συζήτηση των προβλημάτων αυτών γινόταν και για λόγους ψυχολογικούς, ώστε οι καθηγητές να αισθάνονται περισσότερο άνετα στο χώρο εργασίας τους.. Το πειραματικό αυτό πρόγραμμα λειτουργεί για περισσότερα από 4 χρόνια. Αποδείχτηκε ότι η χρήση του προγράμματος από τους νεοδιόριστους καθηγητές είχε επιτυχία διότι τους παρείχε απαραίτητες γνώσεις για να αποκτήσουν εμπειρία στο πανεπιστήμιο, βάσεις δεδομένων εντός δικτύου και άλλες υπηρεσίες. Το "δίκτυο για τους πρωτοετείς καθηγητές"(First-Year Teacher Network) διαπιστώθηκε ότι είναι σημαντική πηγή βοήθειας για τους ομοβάθμιους καθηγητές, και ακόμη ότι τους βοηθάει ψυχολογικά γιατί τους μειώνει το αίσθημα της απομόνωσης (Berge &.Collins, 1995b).

• 7.18 Εκπαίδευση σε μαθήματα ιατρικής

“Η Karen Bruce κάνει μια ανάλυση όπου δίνει εν συντομία ορισμένες λεπτομέρειες για την χρήση της πληροφορικής στην ιατρική επιστήμη. Αναφέρει επιγραμματικά διάφορες μορφές επικοινωνίας μέσω υπολογιστών που χρησιμοποιούνται για εκπαίδευση στην ιατρική. Παρουσιάζει τα αποτελέσματα ενός προγράμματος εκπαίδευσης που ήταν ένας διετής κύκλος μαθημάτων μέσω υπολογιστή στο πανεπιστήμιο ιατρικής της Ανατολικής (East Carolina University School of Medicine), Η.Π.Α.

Η Bruce κρίνει ότι η έκρηξη των πληροφοριών πάνω στην εφαρμοσμένη ιατρική και στις επιστήμες έχει πολλές και άγνωστες συνέπειες στον τρόπο που διαχειρίζονται τις πληροφορίες οι επιστήμονες και οι καταρτιζόμενοι επιστημονικά. Τα τελευταία 60 χρόνια, ο χαρακτήρας και οι στόχοι της εκπαίδευσης στην ιατρική ουσιαστικά δεν έχουν αλλάξει. Το πλήθος των γνώσεων όμως έχει αυξηθεί εκθετικά. Σήμερα για μια σωστή εκπαίδευση στην ιατρική εφαρμόζεται ένας κανόνας που λέει ότι "πρέπει να μάθει ο επιστήμονας όλες τις γνώσεις της επιστήμης του χωρίς καμία εξαίρεση". Αυτός ο κανόνας όμως είναι διότι υπάρχουν γνώσεις που χρησιμοποιούνται τον περισσότερο καιρό και γνώσεις που δεν χρησιμοποιούνται συχνά και ξεχνιούνται. Έτσι με τον παραπάνω κανόνα κανείς δεν μαθαίνει να διακρίνει ποιες γνώσεις του χρειάζονται τον περισσότερο καιρό ούτε ποιες πηγές υπάρχουν για να βρίσκει τις γνώσεις που είναι αδύνατον να θυμάται συνέχεια. Η σημερινή τεχνολογία της πληροφορικής μαζί με την επικοινωνία μέσω υπολογιστών παρέχουν ορισμένα εργαλεία που επιτρέπουν σε όσους ασχολούνται με την ιατρική να έχουν καλύτερη διαχείριση πληροφοριών για τα φάρμακα. Συνεχώς βελτιώνονται οι υπηρεσίες που παρέχει η επικοινωνία μέσω υπολογιστών στον τομέα αυτό. Όμως όπως διαπιστώνει η Bruce οι επιστήμονες και οι καταρτιζόμενοι στην ιατρική επιστήμη δεν έχουν εξοικειωθεί απόλυτα με την χρήση αυτής της τεχνολογίας για ανεύρεση πληροφοριών. Έτσι αναμένεται ότι σε ένα μελλοντικό στάδιο θα διαδοθεί περισσότερο η χρήση του δικτύου υπολογιστών στην ιατρική και θα βρεθούν περισσότερες εφαρμογές του” (Berge &.Collins, 1995b).

• 7.19 Προγράμματα κατάρτισης μέσω δικτύου

“Ο Gail Thomas παρουσιάζει 2 κύκλους μαθημάτων που αφορούν τα συστήματα κατάρτισης μέσω δικτύου και τα συστήματα εύρεσης πληροφοριών μέσω δικτύου. Στα μαθήματα για αρχαρίους και για προχωρημένους γίνεται κατάρτιση και πρακτική άσκηση μέσω δικτύου Online Training and Practice (ONTAP), και χρήση των βάσεων δεδομένων που παρέχει η εταιρία Dialog Information Services, Inc (Υπηρεσίες παροχής πληροφοριών με μορφή διαλόγου) και ακόμη χρησιμοποιούνται οι δυνατότητες τηλεδιάσκεψης μέσω δικτύου υπολογιστών με ασύγχρονη επικοινωνία. Χρησιμοποιούνται τα προγράμματα λογισμικού (software) της εταιρίας Unison's PARTI που σχεδιάστηκαν για να παρέχουν στους μαθητές κατάρτιση μέσω του δικτύου υπολογιστών. Τα μαθήματα όλων των επιπέδων, για αρχαρίους και για προχωρημένους γινόταν στις σχολές Connected Education, Inc, για ακαδημαϊκή κατάρτιση σε αποφοίτους "Λυκείου" ήδη από το 1989. Τέτοια μαθήματα έγιναν και στο Media Studies Program, (Πρόγραμμα μελέτης των μέσων επικοινωνίας) της σχολής New School for Social Research (Σχολή κοινωνικών ερευνών) στην Νέα Υόρκη” (Berge &.Collins, 1995b).

• 7.20 Εφαρμογές μέσω δικτύου για τηλετάξεις

“Ο Morten Paulsen παρουσιάζει έναν κατάλογο με προγράμματα και εφαρμογές της επικοινωνίας μέσω υπολογιστών για τηλετάξεις στο δίκτυο υπολογιστών (online classrooms) που εφαρμόζονται στα προγράμματα εκπαίδευσης από απόσταση. Προτείνει στους σχεδιαστές να συμπεριλάβουν διαφορετικές παιδαγωγικές μεθόδους στις τηλετάξεις ανάλογα με τις αντιλήψεις και τους ρόλους του καθηγητή και των μαθητών σε διαφορετικές τεχνικές διδασκαλίας. Ο συντονιστής της τηλετάξης έχει τριπλό ρόλο. Οργανωτικό, κοινωνικό και διανοητικό. Προτείνονται διάφορες τεχνικές για να αυξηθούν οι ικανότητες του συντονιστή σε αυτούς τους 3 ρόλους. Ακόμη ο ίδιος βοηθά τον καθηγητή να επιλέξει την μέθοδο παιδαγωγικής που του ταιριάζει με μια ανάλυση των μεθόδων που εφαρμόζονται” (Berge &.Collins, 1995c).

Τα συστήματα δια βίου εκπαίδευσης μέσω υπολογιστών CALL (Computer Assisted Lifelong Learning) αναπτύχθηκαν και λειτουργούν στο αμερικάνικο πανεπιστήμιο Thomas Edison State College στοTrenton, New Jersey .Ο στόχος τους είναι να παρέχουν εκπαίδευση σε ενήλικους. Το περιεχόμενο της εκπαίδευσης περιλαμβάνει όλες τις βαθμίδες της μέσης και ανώτερης εκπαίδευσης. Οι διδασκόμενοι είναι εργαζόμενοι ενήλικοι που επιθυμούν να αποκτήσουν περισσότερη μόρφωση ώστε να αυξήσουν τα επαγγελματικά τους προσόντα. Τα συστήματα αυτά περιγράφονται από την Spradley, (1993).

Σύμφωνα με την Evelyn Spradley "τα συστήματα CALL λαμβάνουν υπόψη τους περιορισμούς και υποχρεώσεις που έχουν οι ενήλικοι στην ζωή τους και έχουν σχεδιαστεί με ευελιξία ώστε να παρέχουν τις καλύτερες δυνατές υπηρεσίες" ( Spradley, 1993).

Τα συστήματα CALL (Computer Assisted Lifelong Learning) χρησιμοποιούν εφαρμογές των δικτύων υπολογιστών. Με καθοδήγηση από ειδικό προσωπικό οι διδασκόμενοι μπορούν να έχουν πρόσβαση μέσω δικτύου υπολογιστών σε αρχεία με πληροφορίες για τα μαθήματα, να διαχειρίζονται μεγάλες βάσεις πληροφοριών, να παρακολουθούν κύκλους ανεξάρτητων σπουδών με καθοδήγηση από επιμορφωτές του πανεπιστημίου και να συμπληρώνουν εργασίες από απόσταση οι οποίες βαθμολογούνται από τους επιμορφωτές.

Οι κατηγορίες ατόμων που χρησιμοποιούν τα συστήματα CALL συνήθως αντιμετωπίζουν τις παρακάτω δυσκολίες. "Υπάρχουν ενήλικοι που έχουν οικογένειες, παιδιά, είναι εργαζόμενοι, κατοικούν μακριά από περιοχές που υπάρχουν πανεπιστήμια και επιθυμούν να πάρουν κάποια πτυχία που θα τους χρησιμεύσουν στο επάγγελμα τους. Ακόμη υπάρχουν ενήλικοι που θέλουν να συνεχίσουν σπουδές για να πάρουν επιπλέον πτυχίο αλλά δεν μπορούν να παρακολουθήσουν πλήρεις κύκλους μαθημάτων σε πανεπιστήμιο γιατί δεν έχουν ελεύθερο χρόνο. Έτσι είναι αδύνατον να αυξήσουν το επίπεδο μόρφωσης τους με άλλους τρόπους εκτός από τα συστήματα CALL" (Spradley, 1993).

Αν υποθέσουμε ότι ένας ενήλικος που παρακολουθεί τα μαθήματα , έχει εργασία, παιδιά και κατοικεί μακριά από πανεπιστήμιο, αυτός διαφέρει από έναν μαθητή που έχει την κανονική ηλικία για σπουδές. Λόγω των αυξημένων υποχρεώσεων του ο εργαζόμενος δεν μπορεί να προσαρμοστεί στους ίδιους κανόνες που θέτει ένα πανεπιστήμιο στους κανονικούς φοιτητές του ή ένα σχολείο στους μαθητές του.

"Οι ευκαιρίες για εκπαίδευση στα συστήματα CALL ποικίλλουν. Σε αυτές περιλαμβάνονται οι σπουδές μέσω δικτύου υπολογιστών με την μορφή αλληλογραφίας με το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο. Χρησιμοποιούνται ερωτηματολόγια για να διαπιστωθεί το προηγούμενο επίπεδο μόρφωσης των εκπαιδευόμενων και επίσης ελέγχονται οι προηγούμενες γνώσεις των εκπαιδευόμενων από άλλους φορείς εκτός του σχολείου ή του πανεπιστημίου. Για παράδειγμα αν έχουν παρακολουθήσει σεμινάρια, αν στη διάρκεια της στρατιωτικής θητείας τους είχαν δεχτεί κάποια μόρφωση στα μαθήματα που ενδιαφέρονται να παρακολουθήσουν, είτε αν έχουν κάποιες γνώσεις ανεπίσημα, χωρίς πτυχίο, ή αν είναι αυτοδίδακτοι σε κάποιον τομέα. Με παλαιότερες μεθόδους δεν υπήρχε η δυνατότητα να επικοινωνήσουν μεταξύ τους οι διδασκόμενοι αλλά με την χρήση του δικτύου υπολογιστών υπάρχει η επικοινωνία. Οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές, οι βάσεις δεδομένων, η τηλεδιάσκεψη μέσω δικτύου υπολογιστών, και όλες οι ηλεκτρονικές υπηρεσίες είναι στη διάθεση των εκπαιδευομένων" (Spradley, 1993).

Με τα συστήματα CALL επιδιώκεται η δημιουργία μιας υποδομής που με βάση αυτή να παρέχονται στους εκπαιδευόμενους όλες οι υπηρεσίες δικτύου υπολογιστών και σπουδές σε σειρές μαθημάτων, με καθοδήγηση από απόσταση.

"Εξετάσεις προόδου των εκπαιδευόμενων και διαγωνίσματα για την βαθμολόγηση τους γίνονται μέσω του δικτύου υπολογιστών. Οι εκπαιδευόμενοι μπορούν από προσωπικούς τους υπολογιστές να συνδεθούν στα δίκτυα υπολογιστών των συστημάτων CALL και να παρακολουθήσουν μαθήματα με καθοδήγηση όπου οι ασκήσεις και τα τεστ γίνονται με ειδικά προγράμματα εξομοίωσης της τάξης και χρησιμοποιούν πολλές υπηρεσίες που τους παρέχει η υποδομή, όπως βάσεις πληροφοριών, τηλε-εργασία μέσω του δικτύου υπολογιστών, επικοινωνία με τους επιμορφωτές, πρόσβαση στα προγράμματα μαθημάτων. Παράλληλα γίνονται ομαδικές συζητήσεις πάνω στα μαθήματα, και ενίσχυση της διδασκαλίας με υπηρεσίες πληροφόρησης που προκύπτουν από την συνένωση όλων των συστημάτων CALL σε ένα ενιαίο σύστημα εκπαίδευσης μέσω του δικτύου υπολογιστών. Όλοι οι διδασκόμενοι έχουν πρόσβαση στο ενιαίο αυτό σύστημα το οποίο βελτιώνεται και αναβαθμίζεται συνεχώς από πλευράς εξοπλισμού.

Υπάρχουν υπολογιστές minicomputers που έχουν εγκατασταθεί σε σύστημα κατανομής διαμόρφωσης (distributed system configuration) στο οποίο αποθηκεύονται αρχεία κειμένου και εργασίες των εκπαιδευόμενων και ακόμη υπάρχει ένα αυτοματοποιημένο σύστημα αξιολόγησης εγγράφων ( automated transcript evaluation system) που καλύπτει τις ανάγκες του πανεπιστημίου.

Αυτές οι υπηρεσίες μειώνουν το χρόνο που χρειάζονται οι εξεταστές και οι ειδικοί για ταξινόμηση, αρχειοθέτηση των εργασιών και εξακρίβωση της προέλευσης τους" (Spradley, 1993).

"Το ίδιο σύστημα τηλε-πληροφορικής διαπιστώνεται ότι είναι πολύ αποτελεσματικό στην διαχείριση των εργασιών που λαμβάνονται και επιστρέφονται αξιολογημένες στους εκπαιδευόμενους. Ακόμη, υπάρχει και πρόγραμμα πληροφορικής για αυτόματη δημιουργία ειδικών διοικητικών εγγράφων ή εγγράφων για την διαχείριση του πανεπιστημίου, όπως χρονοδιαγράμματα, προγράμματα λειτουργίας, προγράμματα σπουδών, κατάλογοι υπηρεσιών της σχολής, δίδακτρα, κ.λ.π. Όλα αυτά τα έγγραφα παρέχονται στους εκπαιδευόμενους που χρησιμοποιούν τα συστήματα CALL. Το προσωπικό έχει καταρτιστεί ειδικά για να παρέχει στους εκπαιδευόμενους τις απαραίτητες πληροφορίες και οδηγίες μέσω του δικτύου υπολογιστών. Το προσωπικό έχει πρόσβαση σε τερματικά μέσα από τα οποία ελέγχει τις πηγές του δικτύου και συλλέγει πληροφορίες για τα μαθήματα που τις ανακοινώνει στους εκπαιδευόμενους. Επίσης εξοικειώνεται με τα συστήματα διαχείρισης των εργασιών που γράφουν οι εκπαιδευόμενοι" (Spradley, 1993).

"Οι εκπαιδευόμενοι έχουν δυνατότητα να παρακολουθήσουν προκαταρκτικά μαθήματα με ανεξάρτητη μάθηση, μέσα από το δίκτυο CALL με έναν σύμβουλο που τους εξηγεί τις βασικές υπηρεσίες της υποδομής. Η οργάνωση καταμερισμού χρόνου γινόταν με μεγάλους υπολογιστές τύπου mainframe της σειράς IBM που έτρεχαν το VM/CMS (το 1993). Αυτοί οι υπολογιστές είναι αρκετά ισχυροί, υποστηρίζουν τις απαιτήσεις για σύνδεση χρηστών στο δίκτυο υπολογιστών και χρησιμοποιούνται σαν Host Computers (κεντρικοί υπολογιστές που εξυπηρετούν τη σύνδεση στο δίκτυο ). Στους υπολογιστές μπορούν οι χρήστες να συνδεθούν και με σύνδεση (remote dial-in) μέσω του τηλεφώνου. Σε αυτούς τους υπολογιστές mainframe, χρησιμοποιείται λογισμικό που λέγεται CONTACT και παρέχει υπηρεσίες ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (E-mail) και υπηρεσίες τηλεδιάσκεψης για επικοινωνία και για παρουσίαση μαθημάτων. Υπάρχει ένας υπεύθυνος του συστήματος που δίνει κωδικούς πρόσβασης στους εκπαιδευόμενους που θέλουν να συνδεθούν στο σύστημα και να χρησιμοποιήσουν τις υπηρεσίες αυτές, και επίσης δίνει τις οδηγίες για το hardware (μηχανικό εξοπλισμό) και το software (λογισμικό) που απαιτείται για να δημιουργηθεί το δίκτυο υπολογιστών. Για να μειωθεί το κόστος των υπηρεσιών πρόσβασης στους κεντρικούς υπολογιστές του δικτύου χρησιμοποιείται λογισμικό δημιουργίας δικτύου( packet data network carrier) που λέγεται Χ.25. Με αυτό το λογισμικό οι εκπαιδευόμενοι από μακρινές αποστάσεις κάνουν κλήση τηλεφώνου για τη σύνδεση στο δίκτυο, όμως η κλήση δεν γίνεται προς την κεντρική πόλη που βρίσκεται το πανεπιστήμιο αλλά προς την πιο κοντινή τοπική περιοχή όπου υπάρχει κόμβος του δικτύου. Έτσι όταν υπάρχει τοπικός κόμβος του δικτύου στην περιοχή που κατοικεί ο εκπαιδευόμενος, η κλήση είναι τοπική και γλιτώνει το κόστος κλήσης σε μακρινή απόσταση" (Spradley, 1993).

Στους κεντρικούς υπολογιστές (Host computers) συνδέονται επιπλέον και οι υπολογιστές των διευθυντικών γραφείων του πανεπιστημίου για να παρέχεται στους εκπαιδευόμενους ενημέρωση σε θέματα διαχείρισης. Το πρωτόκολλο δικτύου που χρησιμοποιείται για την σύνδεση είναι το TCP/IP (Τransmission Control Protocol/Internet Protocol). Στα ελληνικά λέγεται Πρωτόκολλο ελέγχου μεταφοράς δεδομένων/Πρωτόκολλο Internet. Το TCP/IP χρησιμοποιείται για να συνδεθούν μεταξύ τους υπολογιστές διαφορετικού τύπου. Είναι πρωτόκολλο του Internet. Οι υπηρεσίες των συστημάτων CALL βασίζονται σε αλληλεπιδραστική επικοινωνία και σε τηλεπληροφορική μέσω του δικτύου υπολογιστών. Έτσι το πρωτόκολλο TCP/IP είναι μία κοινή συνθήκη επικοινωνίας που επιτρέπει να επικοινωνήσουν μεταξύ τους υπολογιστές από διαφορετικούς κατασκευαστές.

"Σχεδιάστηκε κατάλληλα για το δίκτυο υπολογιστών ένα φιλικό λογισμικό προς τον χρήστη (user friendly Network software) που δημιουργεί στον υπολογιστή ένα περιβάλλον για τους εκπαιδευόμενους πολύ διαφορετικό από αυτό που δημιουργεί το πραγματικό λογισμικό του δικτύου. Αυτό γίνεται για να αποδεσμευτεί ο χρήστης από την πολυπλοκότητα του πραγματικού λειτουργικού συστήματος που χρησιμοποιείται στο δίκτυο υπολογιστών, ώστε να μην χρειάζεται να μάθει ο χρήστης με λεπτομέρειες όλες τις εντολές του λειτουργικού συστήματος για την μεταφορά αρχείων, για την ρύθμιση του modem κ.λ.π." (Spradley, 1993). Για παράδειγμα ο χρήστης βλέπει ένα εικονίδιο στην οθόνη και το επιλέγει για να εκτελεστεί μια λειτουργία και δεν χρειάζεται να ξέρει την εντολή του λειτουργικού συστήματος που εκτελεί την αντίστοιχη λειτουργία.

"Έτσι χρησιμοποιήθηκε ένα λογισμικό προσαρμογής (user interface) για την οργάνωση παρουσίασης μαθημάτων. Το περιβάλλον που δημιουργήθηκε προκαλούσε στον χρήστη την αίσθηση ότι είχε μπροστά του μία αυτόματη μηχανή. Το σύστημα ενεργοποιούταν και με την φωνή. Ο χρήστης μπορούσε να ζητήσει μια λειτουργία προφορικά και η μηχανή να την εκτελέσει χωρίς να γνωρίζει ο χρήστης τις εντολές του λειτουργικού συστήματος" (Spradley, 1993).

Τα συστήματα CALL είναι (menu driven) δηλαδή περιέχουν καταλόγους επιλογών και ο χρήστης απλά επιλέγει την λειτουργία που θέλει. Έτσι είναι πολύ εύχρηστα και δεν εμπλέκουν το χρήστη σε πολύπλοκες διαδικασίες που απαιτούν υπερβολικό χρόνο για την εκμάθηση τους.

Ορισμένες υπηρεσίες που παρέχουν τα συστήματα CALL περιγράφονται παρακάτω

"Ανεξάρτητες σπουδές σε κύκλους μαθημάτων με καθοδήγηση από απόσταση.

Το πρόγραμμα ανεξάρτητων σπουδών με καθοδήγηση του πανεπιστημίου Thomas Edison State College παρέχει μέσω δικτύου υπολογιστών σειρές μαθημάτων εξάμηνης διάρκειας. Οι εκπαιδευόμενοι μέσω του δικτύου υπολογιστών λαμβάνουν το πρόγραμμα μαθημάτων, ποικίλες πληροφορίες πάνω στα μαθήματα με πολλά μέσα όπως κείμενα, εικόνες βίντεο, φωτογραφίες, σχεδιαγράμματα και οδηγίες για την μελέτη των μαθημάτων. Οι επιμορφωτές παρακολουθούν την πρόοδο των εκπαιδευόμενων μέσα από εργασίες, τεστ και ασκήσεις που θέτουν στους εκπαιδευόμενους στην διάρκεια του κύκλου μαθημάτων. Οι εργασίες αυτές στέλνονται και λαμβάνονται μέσω του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου" (Spradley, 1993).

"Σε πολλές περιοχές διεξάγονται οι εξετάσεις. Η χρήση του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου εξασφαλίζει μία γρήγορη επικοινωνία. Οι εργασίες και τα μηνύματα των εκπαιδευομένων φτάνουν στον καθηγητή σε μικρό χρόνο, σχεδόν αμέσως.

Οι εκπαιδευόμενοι αν δεν επιθυμούν να χρησιμοποιήσουν το πρόγραμμα mail editor που τους παρέχει το δίκτυο CALL για να συντάξουν τα κείμενα που στέλνουν με E-mail,μπορούν να χρησιμοποιούν δικά τους προγράμματα επεξεργασίας κειμένου

( ASCII editors)" (Spradley, 1993).

"Επειδή στην ανεξάρτητη εκπαίδευση από απόσταση οι εκπαιδευόμενοι μπορεί να αισθανθούν απομονωμένοι όταν επικοινωνούν μόνο με τον επιμορφωτή τους, το δίκτυο CALL οργανώνει ομαδικές τηλεσυναντήσεις των εκπαιδευόμενων με την μορφή τηλετάξης με σύγχρονη επικοινωνία. Τα κύρια θέματα προς συζήτηση προτείνονται από τον επιμορφωτή. Οι συζητήσεις συμπληρώνουν τα άλλα μέσα που έχουν οι εκπαιδευόμενοι στην διάθεση τους για την κατανόηση των μαθημάτων. Οι εκπαιδευόμενοι προβάλλουν δικά τους θέματα προς συζήτηση και απορίες τους. Οι επιμορφωτές παρακολουθούν τη συζήτηση μεταξύ των εκπαιδευόμενων και συμμετέχουν στην συζήτηση όταν είναι απαραίτητο. Ο επιμορφωτής ρυθμίζει αν συμμετοχή είναι εθελοντική ή αν είναι υποχρεωτική για κάθε εκπαιδευόμενο. Περιπτώσεις που έχουμε υποχρεωτική συμμετοχή είναι όταν οι εκπαιδευόμενοι καλούνται να παρουσιάσουν προφορικά τις εργασίες τους. Αυτές οι συζητήσεις έχουν το χαρακτήρα προφορικών εξετάσεων και οι εκπαιδευόμενοι βαθμολογούνται με βάση αυτά που λένε στην διάρκεια της συζήτησης.

Για να φανεί πώς γίνονται οι εξετάσεις μέσω του δικτύου υπολογιστών στα συστήματα δια βίου εκπαίδευσης περιγράφεται μία εφαρμογή στην πράξη. Το πρόγραμμα εξετάσεων που εφαρμόζεται στο Thomas Edison State College λέγεται TECEP(Thomas Edison College Examination Program).

'Τα διαγωνίσματα αυτού του συστήματος σχεδιάζονται και οργανώνονται ιεραρχικά και γίνονται έρευνες για την αποτελεσματικότητα τους στην διάγνωση της προόδου των εκπαιδευομένων. Τα τεστ διάγνωσης είναι της μορφής Computerized Predictor tests (Με βάση της απαντήσεις που δέχεται ο υπολογιστής, δίνει τις προβλέψεις του). Τα τεστ αυτά είναι μικρής διάρκειας και παρουσιάζουν ένα δείγμα από τις γνώσεις του χρήστη πάνω στο θέμα που εξετάζεται. Αρχικά ο χρήστης υποβάλλεται σε προκαταρκτικά τεστ μικρότερα από τα κυρίως διαγωνίσματα για να εξοικειωθεί με τον τρόπο εξετάσεων και την νοοτροπία που επικρατεί στα τεστ. Έπειτα συμμετέχει στα κυρίως τεστ που είναι πιο αναλυτικά και περιέχουν περισσότερες ερωτήσεις. Τα προκαταρκτικά τεστ δίνουν κάποια βαθμολογία στους χρήστες και αν αυτή είναι ικανοποιητική τότε οι χρήστες συμμετέχουν στα κυρίως τεστ που είναι δυσκολότερα. Ο σκοπός του σταδίου εξοικείωσης είναι να προσαρμοστούν οι ενήλικοι σπουδαστές στο σύστημα εξετάσεων το οποίο έχουν ξεχάσει λόγω του ότι πριν πολλά χρόνια έχουν αποφοιτήσει από το σχολείο ή το πανεπιστήμιο και δεν είναι συνηθισμένοι στην ιδέα των εξετάσεων. Συχνά έχουν άγχος και δυσκολεύονται να προσαρμοστούν" (Spradley, 1993).

"Ο υπολογιστής προβλέπει αντικειμενικά την ετοιμότητα τους να προχωρήσουν στα κυρίως τεστ με βάση τις απαντήσεις που δίνουν οι χρήστες στα προκαταρκτικά τεστ για κάθε μάθημα. Τα συστήματα CALL παρέχουν και άλλες υπηρεσίες εκτός από τις σπουδές με καθοδήγηση από απόσταση και τα τεστ μέσω δικτύου υπολογιστών. Υπάρχει μια βάση δεδομένων που περιέχει αρχεία κειμένου με πληροφορίες για την δομή και την λειτουργία του Πανεπιστημίου και των συστημάτων CALL. Οι χρήστες μπορούν να ενημερωθούν για τα προγράμματα σπουδών, για τα αποτελέσματα των εργασιών τους, για τις αυτόματες προβλέψεις του υπολογιστή. Στους χρήστες παρέχεται η δυνατότητα να εξοικειωθούν με προγράμματα επεξεργασίας κειμένου για να μάθουν να γράφουν τις εργασίες τους μέσα από αυτά" (Spradley, 1993).

"Η πληρωμή των διδάκτρων γίνεται με αίτηση μέσω του δικτύου υπολογιστών και χρέωση της πιστωτικής κάρτας του χρήστη.

Η τεχνολογική υποδομή εξασφαλίζει την παροχή υπηρεσιών σε όλους τους διδασκόμενους. Η επικοινωνία μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου δίνει την δυνατότητα στους εκπαιδευόμενους να έρθουν σε επαφή με τα κεντρικά γραφεία του πανεπιστημίου όπως το γραφείο πληροφοριών, το γραφείο παραπόνων, το γραφείο υποτροφιών. κ.λ.π. Επίσης υπάρχει πρόγραμμα εκπαίδευσης ενηλίκων με επιπλέον ανάγκες που προσαρμόζεται ανάλογα με τις ιδιαίτερες απαιτήσεις του κάθε ενηλίκου που συμμετέχει και ο ίδιος επιλέγει τους όρους εκπαίδευσης του" (Spradley, 1993).

Μέσω του Internet οι εκπαιδευόμενοι επικοινωνούν με όλο τον κόσμο, εξετάζουν τις πληροφορίες που περιέχονται σε βάσεις δεδομένων άλλων πανεπιστημίων χρησιμοποιούν επιστημονικά προγράμματα εξομοίωσης με συμμετοχή ατόμων από όλο τον κόσμο κ.λ.π.

Η Spradley εξηγεί πως γίνεται η αίτηση συμμετοχής σε ένα τέτοιο πρόγραμμα.

"Ο μέσος σπουδαστής που μπορεί να συμμετέχει είναι ένας ενήλικος που μένει σε μακρινή απόσταση από το πανεπιστήμιο και δεν έχει μέσο μετακίνησης, έχει παιδιά και υποχρεώσεις, έχει μέση ηλικία π.χ. 40 και μέσο οικονομικό εισόδημα .

Αυτός κάνει αίτηση και λαμβάνει καταλόγους με τα προγράμματα μαθημάτων που παρέχονται από απόσταση και εξετάζει αν υπάρχει κάποιος κύκλος μαθημάτων που τον ενδιαφέρει. Σε περιορισμένο αριθμό εκπαιδευόμενων που δεν έχουν υπολογιστή αποστέλλεται στην διεύθυνση τους ένας υπολογιστής PC και το απαραίτητο λογισμικό με λεπτομερείς οδηγίες για το πως θα συνδεθούν στο δίκτυο υπολογιστών CALL. Ο εκπαιδευόμενος μπορεί να χρησιμοποιεί τον υπολογιστή στην διάρκεια μαθημάτων και να τον επιστρέψει μετά στο πανεπιστήμιο." Spradley, (1993).

Σε επικοινωνία με τον επιμορφωτή ο εκπαιδευόμενος διαμορφώνει το πρόγραμμα σπουδών του. Σε τακτά χρονικά διαστήματα συμπληρώνει τις εργασίες του σε προγράμματα επεξεργασίας κειμένου και τις στέλνει στον επιμορφωτή μέσω E-mail και αυτός τις επιστρέφει διορθωμένες. Συμμετέχει ακόμη σε κοινές τηλεσυζητήσεις για να λύνει απορίες του. Αν επιθυμεί να συνεχίσει τις σπουδές επικοινωνεί με το πανεπιστήμιο και ρυθμίζει την εγγραφή του για επόμενο πρόγραμμα σπουδών.

"Το σύστημα CALL ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις ενός μεγάλου πλήθους ατόμων από διαφορετικά κοινωνικά στρώματα με διαφορετικές ατομικές ανάγκες στην εκπαίδευση τους. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου συμμετείχαν σπουδαστές με ειδικά προβλήματα όπως ένας κουφός που επικοινωνούσε με γραπτά κείμενα και έτσι ξεπέρασε τις δυσκολίες επικοινωνίας που αντιμετώπιζε με την προφορική διδασκαλία και ένας άλλος με κινητικά προβλήματα που δεν μπορούσε να μετακινηθεί έξω από το σπίτι του βελτίωσε το επίπεδο μόρφωσης του. Οι φοιτητές θεωρούν ότι το σύστημα CALL τους παρέχει με άνετο τρόπο πρόσβαση στις πληροφορίες. Καταργεί τις ερωτήσεις μέσω τηλεφώνου για διάφορα θέματα και εξοικονομεί χρόνο. Βοηθά τον διδασκόμενο να επιλέξει μόνος του τον τρόπο εκπαίδευσης του" (Spradley, 1993).

Φυσικά υπήρχαν και τεχνικές δυσκολίες όπως ότι το αρχικό δίκτυο που χρησιμοποιήθηκε ήταν φτηνό και είχε προβλήματα στη λειτουργία, στις ταχύτητες μεταφοράς δεδομένων και στη διαχείριση. Αργότερα το δίκτυο αυτό(Χ.25) αντικαταστάθηκε από κάποιο άλλο πιο ισχυρό και αξιόπιστο δίκτυο.

Τέτοια προβλήματα ,όπου συναντήθηκαν ,ξεπεράστηκαν στην πορεία της διαδικασίας με επιτυχία. "Τα προβλήματα έδειξαν το δρόμο για τις επιθυμητές δυνατότητες του δικτύου και για τον νέο εξοπλισμό που έπρεπε να αποκτηθεί για να εκπληρωθούν αυτές" (Spradley, 1993).

"Επίσης αρχικά οι καθηγητές και το κοινό ήταν επιφυλακτικοί στη χρήση του CALL για διδασκαλία μαθημάτων από απόσταση και δεν υπήρχε μεγάλη συμμετοχή στα προγράμματα εκπαίδευσης και από τις 2 πλευρές. Με την εξέλιξη και την βελτίωση των συστημάτων CALL αυξήθηκαν αργότερα οι συμμετοχές .Ορισμένοι είχαν να παρατηρήσουν ότι η διαδικασία τους προσέφερε υπερβολικά πολλές πληροφορίες ενώ υπήρχαν και άλλοι που έλεγαν ότι οι παρεχόμενες πληροφορίες δεν επαρκούσαν και χρειαζόταν περισσότερες. Έτσι έγινε μία επανοργάνωση των πληροφοριών και παρουσιαζόταν σε 2 μορφές: σε σύντομη και σε αναλυτική ώστε ο καθένας να επιλέγει την μορφή που θέλει ανάλογα με τις ανάγκες του" (Spradley, 1993).

"Τα δίκτυα CALL αναπτύσσονται και διευρύνονται διαρκώς και εμπλουτίζονται με νέες υπηρεσίες. Οι τηλεφωνικές κλήσεις για όλες τις αιτήσεις και υπηρεσίες έχουν αντικατασταθεί από μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Οι εργασίες στέλνονται μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου μαζί με εικόνες, σχεδιαγράμματα κ.λ.π.

Ο στόχος των συστημάτων CALL είναι να σχεδιαστεί μια πλήρης υποδομή που θα παρέχει ολοκληρωμένες σπουδές από απόσταση μέσω δικτύου και όλες τις υπηρεσίες από την αίτηση εγγραφής μέχρι την παράδοση του πτυχίου" (Spradley, 1993).

Από την παραπάνω περιγραφή των δικτύων CALL διακρίνονται εύκολα οι διαδικασίες μάθησης ενηλίκων.